Doktora ve Araştırma Görevlisi İçin ALES Kaç Puan Gerekir?

Yayın tarihi: 5 Ekim 2026 · Son güncelleme: 28 Ekim 2026

Doktora için ALES kaç puan gerekir?

Asgari puan, doktoraya hangi derece ile başvurduğunuza göre değişir. Yönetmeliğin 16. maddesi üç ana yol tanımlar ve her birinde puan, başvurduğunuz programın puan türünde aranır. Örneğin sayısal puan türüyle öğrenci alan bir doktora programına eşit ağırlık puanınızla başvuramazsınız.

Bu sayılar alt sınırdır; üniversite senatoları ilanlarında daha yüksek bir puan isteyebilir. Asıl kaynak, başvuracağınız enstitünün ilanı ve o üniversitenin lisansüstü yönetmeliğidir.

Mevzuat resmî bağlantısı: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği

Senato tabanı yükseltirse hangi puan geçerli olur?

Yönetmelikteki 55 ve 80, hiçbir üniversitenin altına inemeyeceği sınırlardır. Senato, programın özelliğine göre daha yüksek bir taban koyabilir; bu durumda ilandaki taban yönetmelikteki sayının yerine geçer. İlanı okurken üç şeyi ayrı ayrı not edin:

1. Taban puan ve puan türü: "ALES EA en az 65" gibi bir ifade, sizin için 55'in değil 65'in geçerli olduğu anlamına gelir.
2. Başvuru yolu: Aynı ilanda yüksek lisansla ve lisansla başvuru için iki ayrı taban yazılabilir. Lisansla başvuruda yönetmeliğin 80 ve 3,00 şartı, ilanda daha düşük bir sayı yazsa bile geçerlidir.
3. Değerlendirme formülü: ALES'in ağırlığı en az %50'dir; kalan kısmı not ortalaması, bilimsel değerlendirme veya mülakat oluşturur.

Kurgusal örnek: Bir enstitü, iktisat doktorası için yüksek lisansla başvuruda EA 65, lisansla başvuruda EA 80 ve 3,20 ortalama istesin. EA 60 puanı olan yüksek lisans mezunu bu ilana başvuramaz, çünkü senato tabanı 55'in üzerine çıkarmıştır. Lisanstan gelen ve 3,10 ortalaması olan bir aday da EA 85 almış olsa bile ilandaki 3,20 şartı yüzünden başvuramaz.

Doktorada ALES şartı kimlerden aranmaz?

İki durumda ALES şartı aranmaz:

• Doktora, sanatta yeterlik veya uzmanlık mezunları: Doktora/sanatta yeterlik ya da tıpta, diş hekimliğinde, veteriner hekimliğinde, eczacılıkta uzmanlık derecesi olanlar ikinci bir doktora programına ALES'siz başvurabilir. Bu adaylar için senato 55 ile 75 arasında bir puan belirler ve bu puan hesaplamada ALES puanı yerine kullanılır.
• Özel yetenekle öğrenci alan sanat programları: Konservatuvarlar ve güzel sanatlar fakültelerinin yalnızca özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programlarına bağlı anasanat ve anabilim dallarında ALES aranmaz. Ancak senato isterse ALES şartı koyabilir.

Yüksek lisans tarafındaki kurallar farklıdır; tezli programlar için tezli yüksek lisans için ALES şart mı? rehberine bakabilirsiniz.

Doktora için yabancı dil şartı var mı?

Evet. Doktora programına kabulde anadiliniz dışındaki bir dilden YÖK'ün kabul ettiği merkezî yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya eşdeğeri zorunludur. Senatolar program özelliğine göre bu tabanı yükseltebilir. Yüksek lisansta dil şartı her programda aranmazken doktorada yönetmelik gereği aranır; ayrıntı için yüksek lisans için YDS veya YÖKDİL gerekli mi? yazısını, akademik kariyerin sonraki basamaklarındaki dil puanları için doktora, araştırma görevliliği ve doçentlik için YDS/YÖKDİL puanı yazısını inceleyebilirsiniz.

ALES puanı doktora başvurusunda nasıl hesaplanır?

Yönetmelik, ALES'in değerlendirmeye en az %50 ağırlıkla katılmasını şart koşar; kalan kısmı senato belirler. Üniversite yalnız ALES ile de öğrenci alabilir. Çoğu ilanda ALES'in yanında yüksek lisans not ortalaması, bilimsel değerlendirme sınavı ve/veya mülakat kullanılır.

Kurgusal örnek: Bir üniversite doktora ilanında formülü "ALES %50 + yüksek lisans notu %20 + mülakat %30" olarak açıklamış olsun. İki aday şöyle sıralanır:

Mülakatta 10 puan geride kalan Can, ALES'teki 13 puanlık fark sayesinde öne geçiyor. Ağırlığın en az %50 olması, doktora başvurusunda ALES'i genellikle tek başına en etkili kalem yapar. Başvuru puanı hesabının ayrıntıları için ALES, GANO ve mülakat ile başvuru puanı hesaplama rehberine bakabilirsiniz.

Lisanstan doğrudan doktora için 80 puan neden önemli?

Lisans derecesiyle doktoraya başvuru, yüksek lisansı atlamak anlamına gelir; bu yüzden yönetmelik iki yüksek eşik koyar: ALES'te 80 ve lisans ortalamasında 3,00/4. Bu iki şarttan biri eksikse başvuru yapılamaz; 79 ALES puanı veya 2,95 ortalama yeterli sayılmaz.

80 puanın kaç nete denk geldiği her oturumda değişir; geçmiş sınavlara göre yaklaşık hedef netleri ALES kaç net kaç puan getirir tablosunda, farklı puan senaryolarını ise ALES puan robotu ile görebilirsiniz.

Kurgusal örnek: Selin moleküler biyoloji bölümünü 3,40 ortalamayla bitirdi ve lisanstan doğrudan doktoraya başvurmak istiyor. ALES sayısal puanı 77. Ortalaması şartı karşılıyor ama ALES'i 80'in altında kaldığı için bu yoldan başvuramaz. Selin'in iki seçeneği var: 2026-ALES/3'te puanını 80'in üzerine çıkarmak ya da önce tezli yüksek lisansa başvurup doktoraya 55 eşiğiyle geçmek.

Araştırma görevlisi için ALES kaç puan gerekir?

Yasal alt sınır 70'tir. Yönetmelik, ALES'te "alanlarındaki puan türünde 100 üzerinden 70" alanları başarılı sayar ve araştırma görevlisi ile öğretim görevlisi kadrolarına atamada en az 70 puanı şart koşar. Puan türü ilandan ilana değişir: örneğin bir mühendislik ilanı sayısal, bir edebiyat ilanı sözel, bir iktisat ilanı eşit ağırlık puanı isteyebilir. Doğru puan türü her zaman ilan metninde yazar.

70 bir başvuru kapısıdır, kazanma puanı değildir. Üniversiteler senato kararıyla daha yüksek bir taban belirleyebilir; bu durumda ilan metnindeki taban, 70'in yerine geçer. Ayrıca adaylar ALES ve yabancı dil puanıyla sıralandığı için 70 ile başvuran biri, aynı ilanda daha yüksek puanlı adayların gerisinde kalabilir.

Mevzuat resmî bağlantısı: Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Atama Yönetmeliği

70 puanın kaç nete denk geldiği sınavdan sınava değişir; geçmiş sınavlara göre yaklaşık değerler ALES kaç net kaç puan getirir yazısındaki tablolarda.

İlanda ALES ve dil tabanı nasıl okunur?

İlan metni yönetmelikteki alt sınırların üzerine çıkabilir ama altına inemez. Bir ilanı okurken şu dört satırı ayrı ayrı bulun:

• Puan türü: "ALES SAY", "ALES EA" gibi açıkça yazar. Başka puan türündeki yüksek puanınız bu ilanda kullanılmaz.
• ALES tabanı: Yazmıyorsa 70 geçerlidir; "en az 75" gibi bir ifade varsa 70–74 arası puanla başvuru kabul edilmez.
• Dil tabanı: Yazmıyorsa 50, yabancı dille ilgili kadrolarda 85 geçerlidir.
• Öğrencilik şartı ve kadro sayısı: Devlet üniversitesinde lisansüstü öğrencilik belgesi istenir; kadro sayısı, kaç adayın giriş sınavına çağrılacağını belirler.

Ön değerlendirmede 1 ALES puanı 0,60, 1 dil puanı 0,40 puan eder. Yani ALES'te 5 puan artış 3 puan, dilde 5 puan artış 2 puan kazandırır. Hangisine yatırım yapacağınızı, hangi puanı daha kolay artırabileceğinize göre seçin.

Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi için asgari şartlar neler?

Yaş sınırı, giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak tarihine göre hesaplanır. Örneğin 2027'de yapılacak bir giriş sınavı için 1 Ocak 2027'de 35 yaşını doldurmuş olmamanız gerekir.

Araştırma görevliliğinde ALES şartı kimlerden aranmaz?

Yönetmeliğe göre şu adaylarda merkezî sınav (ALES) şartı aranmaz:

• Doktora, sanatta yeterlik veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimini tamamlamış olanlar
• Yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı kadrosunda çalışmış veya çalışmakta olanlar
• Meslek yüksekokullarının YÖK tarafından belirlenen uzmanlık alanlarındaki bazı öğretim görevlisi kadrolarına atanacaklar

Muafiyetten yararlanan adayın ALES puanı, ön değerlendirme ve nihai değerlendirmede 70 kabul edilir. Yani muaf olmak sıralamada avantaj sağlamaz; ALES'ten 85 alan bir aday hesaplamada muaf adaydan önde başlar.

Ön değerlendirme puanı nasıl hesaplanır?

Başvurular önce ön değerlendirmeden geçer. Jüri, ilan edilen kadro sayısının 10 katına kadar adayı giriş sınavına çağırır. Araştırma görevlisi gibi kadrolarda hesap şöyledir:

Ön değerlendirme = ALES × 0,60 + Yabancı dil × 0,40

Yabancı dille ilgili kadrolarda ağırlıklar tersine döner (ALES %40, yabancı dil %60); meslek yüksekokulu başvurularında ise ALES %70 ve lisans mezuniyet notu %30 dikkate alınır.

Kurgusal örnek: Tek kadrolu bir araştırma görevlisi ilanına Ayşe ALES 82 ve YDS 70 ile, Burak ALES 75 ve YDS 85 ile başvuruyor.

ALES'i 7 puan düşük olan Burak, yabancı dil puanı sayesinde ön değerlendirmede öne geçiyor. Bu, araştırma görevliliği hedefleyenler için dil puanının ALES kadar önemli olduğunu gösteriyor. Dil sınavları hakkında ayrıntı için yüksek lisans için YDS veya YÖKDİL gerekli mi? yazısına bakabilirsiniz.

Nihai değerlendirmede ALES'in ağırlığı ne kadar?

Giriş sınavından sonra nihai puan hesaplanır. Araştırma görevlisi gibi kadrolarda formül şudur:

Nihai puan = ALES × 0,30 + Lisans mezuniyet notu × 0,30 + Yabancı dil × 0,10 + Giriş sınavı × 0,30

Nihai puanı 65'in altında kalan aday başarısız sayılır. Aynı örnekte Ayşe'nin lisans notu 100'lük sistemde 85, giriş sınavı 70; Burak'ın lisans notu 72, giriş sınavı 75 olsun:

Ön değerlendirmede geride olan Ayşe, nihai aşamada lisans notunun ağırlığı sayesinde kadroyu kazanıyor. Sonuç: ALES ilk eleme için belirleyici, nihai aşamada ise lisans notu ve giriş sınavıyla eşit ağırlıkta. 4'lük veya 5'lik not sisteminin 100'lük karşılığı YÖK'ün dönüşüm tablosuna göre hesaplanır.

Öncelikli alan ilanlarında hesap değişiyor mu?

Evet. YÖK'ün araştırma üniversitelerine öncelikli alanlar için tahsis ettiği araştırma görevlisi kadrolarında kadro sayısının 3 katı aday sınava çağrılır. Nihai değerlendirmede ALES %40, lisans mezuniyet notu %15, yabancı dil %30 ve giriş sınavı %15 ağırlık taşır; 70'in altındaki nihai puan başarısız sayılır.

6 Mart 2026'daki değişiklikle, YÖK'ün belirlediği öncelikli alanlardaki doktora programlarına araştırma görevlisi kadrosuyla öğrenci seçimi için de ayrı bir yol tanımlandı: yazılı sınava ALES %40, yabancı dil %30, lisans notu %30 ile kontenjanın en fazla 4 katı aday çağrılıyor; nihai değerlendirmede ALES %25, lisans notu %25, yabancı dil %20 ve yazılı sınav %30 sayılıyor. Bu yolun doktora tarafı için yukarıdaki doktora bölümlerine bakabilirsiniz.

Doktora ve araştırma görevliliği: puanlar yan yana

İkisi aynı puanı istemez. Pek çok aday hem doktora öğrencisi olmayı hem de araştırma görevlisi kadrosunu hedeflediği için eşikleri birlikte düşünmelidir.

Üniversiteler ve ilanlar bu tabanları yükseltebilir; ilanın kendisi esastır.

Doktora başvurusu öncesi kontrol listesi

1. Başvuru yolunuzu belirleyin: Yüksek lisansla mı (55), lisansla mı (80 + 3,00) başvuracaksınız?
2. Puan türünü eşleştirin: İlandaki puan türünde ALES puanınız olduğundan emin olun.
3. Senato tabanını okuyun: İlandaki taban 55 veya 80'den yüksekse onu esas alın.
4. Geçerlilik süresini kontrol edin: ALES puanı açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir.
5. Yabancı dil puanınızı hazırlayın: En az 55 veya ilanın istediği daha yüksek puan.
6. İlanın formülünü okuyun: ALES ağırlığını, mülakat veya bilimsel değerlendirme olup olmadığını not edin.
7. Sonuç tarihini ilanla karşılaştırın: 2026-ALES/3 sonuçları 17 Aralık 2026'da açıklanacak; ilanın son günü bu tarihten önceyse puanınız yetişmez.

Araştırma görevlisi başvurusu için kontrol listesi

1. İlandaki puan türünü bulun ve o türdeki ALES puanınızın en az 70 (veya ilandaki daha yüksek taban) olduğunu kontrol edin.
2. Puanınızın geçerliliğini kontrol edin. ALES puanı açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir; ayrıntı için ALES puanı kaç yıl geçerlidir? yazısına bakın.
3. Yabancı dil puanınızı hazırlayın. En az 50 gerekir; yabancı dille ilgili kadrolarda 85 aranır.
4. Yaşınızı hesaplayın. Giriş sınavı yılının 1 Ocak tarihinde 35 yaşını doldurmamış olmalısınız.
5. Devlet üniversitesine başvuruyorsanız tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik öğrencisi olduğunuzu belgeleyin.
6. Ön değerlendirme puanınızı önceden hesaplayın. ALES × 0,60 + dil × 0,40 formülüyle ilanın 10 katı içinde olup olmadığınızı tahmin edin.

Puan türlerinin hesabı için ALES puan hesaplama rehberini, puanınızı farklı senaryolarda denemek için ALES puan robotunu kullanabilirsiniz.

Akkademi YÖK veya ÖSYM değildir; doktora ve araştırma görevlisi başvuruları üniversitelerin enstitüleri ve ilgili birimleri üzerinden, ALES işlemleri ÖSYM sistemleri üzerinden yürütülür.

Doktora için yabancı dil şartı en az 55’tir; senato daha yükseğini isteyebilir. Amacınıza göre gereken puanı kaç puan lazım robotuyla görebilirsiniz.

Doktora için 55 ve 80, araştırma görevlisi kadrosu için 70 puanın birbirinden nasıl ayrıldığını tek tabloda görmek için ALES kaç puan gerekir? 55, 70 ve 80 puan farkı yazısına bakın.

Sık sorulan sorular

Doktora için ALES 55 yeterli mi?

Yüksek lisans derecesiyle başvuruda yasal alt sınır 55'tir. Ancak birçok üniversite senato kararıyla daha yüksek bir taban belirleyebilir ve sıralamada ALES en az %50 ağırlık taşıdığı için 55 çoğu zaman yalnızca başvuru hakkı sağlar.

Lisans mezunu doğrudan doktoraya başvurabilir mi?

Evet. Lisans not ortalamanız 4 üzerinden en az 3,00 ve ALES puanınız başvurduğunuz programın puan türünde en az 80 ise lisans derecesiyle doktora programlarına başvurabilirsiniz.

Doktora için hangi puan türü gerekir?

Başvurduğunuz programın ilanda belirtilen puan türü gerekir. Program sayısal puan istiyorsa sayısal ALES puanınız esas alınır.

Tıp mezunları doktora için ALES'e girmek zorunda mı?

Temel tıp bilimlerinde tıp mezunları ALES sayısal puanı (en az 55) yerine TUS temel tıp puanıyla (en az 50) da başvurabilir. Diğer doktora programlarında tıp, diş hekimliği, veteriner ve eczacılık lisansıyla en az 55 ALES puanı aranır.

Doktora için yabancı dil kaç puan olmalı?

YÖK'ün kabul ettiği merkezî yabancı dil sınavlarından en az 55 veya eşdeğeri gerekir; senato bu puanı yükseltebilir.

ALES 70'in altında araştırma görevlisi olunur mu?

Hayır. Yönetmelik araştırma görevlisi kadrolarına atamada en az 70 ALES puanını şart koşar; muafiyet kapsamındaki adaylar dışında 70'in altındaki puanla başvuru kabul edilmez.

Araştırma görevlisi için YDS kaç puan gerekir?

Asgari 50 puan gerekir. Yabancı dille ilgili veya yabancı dille eğitim yapılan programlardaki kadrolarda bu sınır 85'tir ve üniversiteler daha yüksek bir taban belirleyebilir.

Araştırma görevlisi yaş sınırı kaç?

Giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak gerekir.

Yüksek lisans öğrencisi olmadan araştırma görevlisi olunur mu?

Devlet üniversitelerinde tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik öğrencisi olmak şarttır. Vakıf üniversiteleri için yönetmelikte bu şart yazılmamıştır; ilanı kontrol edin.

ALES puanının ağırlığı ön değerlendirmede ne kadar?

Araştırma görevlisi kadrolarında ön değerlendirmede ALES %60, yabancı dil %40 ağırlıklıdır. Nihai değerlendirmede ALES'in payı %30'a düşer.