ALES Puan Hesaplama ve Puan Türleri: SAY, SÖZ, EA Ağırlıkları

Yayın tarihi: 3 Ağustos 2026 · Son güncelleme: 29 Ekim 2026

ALES puan türleri nelerdir?

ALES’e giren her aday üç puan birden alır: ALES Sayısal (SAY), ALES Sözel (SÖZ) ve ALES Eşit Ağırlık (EA). Ayrı bir puan türü seçmeniz gerekmez; başvurduğunuz program hangi türü istiyorsa o puanınızı kullanırsınız. ÖSYM resmî bağlantısı: 2026-ALES Başvuru Kılavuzu ağırlıkları şöyle verir:

Bu oranlar doğru sayısına değil, standart puanlara uygulanır. Yani "Sayısal puanım, sayısal netimin %75’i" demek yanlıştır.

ALES puanı adım adım nasıl hesaplanır?

Kılavuzdaki süreç şu sırayla işler:

1. Net (ham puan): Her testte doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılır. Ayrıntısı ALES’te 4 yanlış 1 doğruyu götürür mü? yazısında.
2. Standart puan (SP): Her test için tüm adayların ham puan ortalaması ve standart sapması hesaplanır; ham puanlar ortalaması 50, standart sapması 10 olan puanlara çevrilir. Kılavuz formülü açıkça yazmaz; bu dönüşümün olağan biçimi SP = 50 + 10 × (Net − Ortalama) ÷ Standart sapma şeklindedir.
3. Ağırlıklı puan (AP): İki testin standart puanları yukarıdaki tablodaki ağırlıklarla toplanır. Her aday için üç AP çıkar.
4. 100’lük ALES puanı: Kılavuzdaki formül uygulanır:

ALES puanı = 70 + 30 × [2(AP − X) − S] ÷ [2(B − X) − S]

Burada X ağırlıklı puanların ortalaması, S standart sapması, B ise o oturumdaki en yüksek ağırlıklı puandır. X, S ve B yalnızca ÖSYM’de bulunan oturum istatistikleridir; bu yüzden hiçbir aday kendi puanını sınavdan önce kesin olarak hesaplayamaz.

Formülden çıkan önemli sonuç: 70 puan nerede?

Formülde AP = X + S/2 olduğunda pay sıfır olur ve puan tam 70 çıkar. En yüksek ağırlıklı puanı alan aday (AP = B) 100 alır. Yani:

• 70 puan, kabaca o oturumun ortalamasından yarım standart sapma yukarıda olmak demektir.
• Tam ortalamada kalan bir adayın puanı 70’in altında kalır.

Bu, araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadroları için aranan 70 barajının neden "ortalamanın biraz üstü" anlamına geldiğini açıklar. Kadro şartları için araştırma görevlisi için ALES kaç puan gerekir? yazısına bakın.

Örnek ALES puan hesabı

Aşağıdaki hesapta oturum istatistikleri tamamen varsayımsaldır; gerçek bir ALES oturumuna ait değildir. Amaç, yöntemin nasıl işlediğini göstermektir.

Kurgusal aday: Deniz, Sayısal’da 37 doğru 8 yanlış, Sözel’de 40 doğru 8 yanlış yaptı.

1. Netler: Sayısal 37 − 2 = 35; Sözel 40 − 2 = 38.

2. Standart puanlar (varsayım: Sayısal ortalama 20, standart sapma 10; Sözel ortalama 30, standart sapma 8):

• Sayısal SP = 50 + 10 × (35 − 20) ÷ 10 = 65
• Sözel SP = 50 + 10 × (38 − 30) ÷ 8 = 60

3. Ağırlıklı puanlar:

4. 100’lük puan (varsayım: her üç tür için X = 50, S = 8, B = 80; payda = 2 × 30 − 8 = 52):

Deniz’in Sözel neti Sayısal netinden yüksek olmasına rağmen en yüksek puanı SAY türünde aldı. Sebep: Sayısal testte ortalama düşük olduğu için 35 net, ortalamadan daha uzaktır ve daha yüksek standart puana dönüşür. Bu, "net yüksekse puan da yüksektir" sezgisinin neden her zaman doğru olmadığını gösterir. Gerçek oturumlarda net-puan karşılıklarını ALES kaç net kaç puan getirir? ve ALES’te 70, 80 ve 90 puan için kaç net gerekir? yazılarında ele aldık.

Hangi puan türü nerede kullanılır?

Puan türünü üniversitenin ilanı belirler; aşağıdaki eşleştirmeler sık görülen örneklerdir, kural değildir.

Lisansüstü programlar için genel alt sınır, başvurulan programın puan türünde 55; lisans diplomasıyla doktora için 80; akademik kadrolar için alanındaki puan türünde 70'tir. Kurumlar ALES’i başvuru puanının en az %50’si olacak şekilde değerlendirir. Bu ağırlıkla başvuru puanınızı hesaplamak için ALES, GANO ve mülakat ile yüksek lisans başvuru puanı yazısına bakın. ALES’in genel kullanım alanları ALES nedir? yazısında.

Puanı yükseltmek için hangi teste odaklanmalı?

İki kural işinizi kolaylaştırır. Birincisi, hedef puan türünde ağırlığı %75 olan teste her ek net, ağırlığı %25 olan teste göre yaklaşık üç kat daha fazla katkı sağlar. İkincisi, standart sapması küçük olan testte her net daha fazla standart puana dönüşür. Örnekte Sözel’in standart sapması 8 olduğu için Sözel’deki 1 net 1,25 standart puan, Sayısal’daki 1 net ise 1 standart puan eder. Bu yüzden Deniz EA puanını yükseltmek istiyorsa Sözel’deki net artışı biraz daha verimlidir; SAY puanı için ise %75 ağırlık nedeniyle Sayısal net artışı açık ara önceliklidir. Gerçek oturumlarda bu istatistikleri bilemezsiniz; pratik kural, hedef puan türünde ağırlığı yüksek teste ve net artışının daha kolay olduğu konulara öncelik vermektir.

Deneme puanı ile ÖSYM puanı neden farklı?

Deneme yayınları kendi katılımcı gruplarının ortalamasıyla hesap yapar. Bu grup ÖSYM’nin aday kitlesinden daha güçlü veya daha zayıf olabilir; denemenin zorluğu da sınavla aynı değildir. Bu yüzden deneme puanını gerçek puan değil, eğilim göstergesi olarak kullanın. Netinizin hangi programlara yetebileceğini görmek için ALES puan robotu kullanılabilir. Akkademi ÖSYM değildir; resmî puan yalnızca ÖSYM sonuç sisteminde açıklanır.

Sık yapılan hatalar

• Ağırlıkları neta uygulamak (ör. "35 × 0,75").
• İki testin netlerini toplayıp ikiye bölerek EA puanı bulmaya çalışmak.
• Geçmiş oturumun net-puan tablosunu yeni oturuma birebir taşımak.
• Puan türü seçimi yapılması gerektiğini sanmak: üç puan da otomatik hesaplanır.

2026 ALES Takvimi ve Başvuru Süreci

Puan türünü öğrendikten sonra en çok sorulan konu, hangi oturuma ne zaman başvurulacağıdır. 2026 yılında ALES üç kez yapılacaktır. Aşağıdaki tarihler 2026-ALES Başvuru Kılavuzu’ndan alınmıştır (ÖSYM 2026-ALES kılavuzu).

2026 yılı ALES sınav ücreti 1.200 TL’dir. Geç başvuru gününde ödenecek tutar %50 fazladır (ÖSYM 2026-ALES kılavuzu). Başvuru https://ais.osym.gov.tr adresinden yapılır; sonuçlar https://sonuc.osym.gov.tr adresinden açıklanır. Sınav saat 10.15’te başlar; adaylara 100 soru için 150 dakika verilir (ÖSYM 2026-ALES kılavuzu). ÖSYM 2027 sınav takvimini yayımladı: ALES/1 sınavı 18 Nisan 2027 (başvuru 24 Şubat 2027 – 4 Mart 2027, sonuç 7 Mayıs 2027); ALES/2 sınavı 11 Temmuz 2027 (başvuru 25 Mayıs 2027 – 2 Haziran 2027, sonuç 30 Temmuz 2027); ALES/3 sınavı 28 Kasım 2027 (başvuru 12–20 Ekim 2027, sonuç 17 Aralık 2027). ÖSYM takvimi yayımlayınca bu sayfa güncellenir.

ALES Puanı Ne Kadar Süre Geçerli?

ALES sonuçları, sonuçların açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir (ÖSYM 2026-ALES kılavuzu). Süre hesabı sınav tarihinden değil, sonuçların açıklandığı tarihten başlar. Örneğin 2026-ALES/1 sonucu açıklandığı gün başlayan 5 yıllık süre boyunca başvurularda kullanılabilir.

Lisansüstü programlar için taban puanı üniversite veya enstitü belirler. Tezli yüksek lisans ve doktora başvurularında genel alt sınır 55 puandır; akademik kadrolar (araştırma görevlisi, öğretim görevlisi) için alanındaki puan türünde 70 puan gerekir; lisans diplomasıyla doktora başvurusunda ise 80 puan aranır. Üniversiteler bu taban puanları yükseltebilir; başvurulan ilanı mutlaka kontrol edin.

Net ve Hedef Puan Planlaması

Puan türü ağırlıkları öğrenildikten sonra “kaç net yaparsam kaç puan alırım” sorusu gelir. ALES puanı oturum istatistiklerine bağlı olduğu için kesin net-puan cetveli yoktur. Ancak Akkademi tahmin modeli geçmiş sınavların eğilimine göre örnek senaryolar sunar. Aşağıdaki tablo, sayısal ve sözel netler eşit yapıldığında oluşabilecek tahmini puan aralıklarını gösterir; kesin değildir.

Bu değerler yalnızca fikir verir; gerçek puanınız o oturumdaki adayların dağılımına göre değişir. Hedef puanınıza göre yaklaşık kaç net yapmanız gerektiğini ALES/DGS hedef puan kaç net aracı ile görebilirsiniz. Güncel netinize göre tahmini puanı ALES/DGS net-puan hesaplama yapar. Planınızı kişisel çalışma programı ile düzenleyip deneme analizi ile takip edebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

ALES Sayısal puanı nasıl hesaplanır?

Sayısal Test standart puanının 0,75’i ile Sözel Test standart puanının 0,25’i toplanır; çıkan ağırlıklı puan kılavuzdaki formülle 100’lük ölçeğe çevrilir.

ALES Eşit Ağırlık puanı netlerin ortalaması mı?

Hayır. Netler değil, iki testin standart puanları 0,50–0,50 ağırlıkla birleştirilir.

ALES puan türünü başvuruda seçmem gerekir mi?

Hayır. Her aday SAY, SÖZ ve EA puanlarının üçünü birden alır; başvuruda ilanın istediği türü kullanırsınız.

Aynı net neden farklı oturumlarda farklı puan veriyor?

Standart puan ve 100’lük dönüşüm, o oturumdaki adayların ortalamasına, standart sapmasına ve en yüksek puanına bağlıdır.

ALES’te 70 puan ne anlama gelir?

Kılavuzdaki formüle göre 70 puan, ağırlıklı puanın oturum ortalamasından yarım standart sapma yukarıda olduğu noktadır. Akademik kadro başvurularında aranan asgari puandır.

ALES başvurusu nereden yapılır?

ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS) üzerinden yapılır: https://ais.osym.gov.tr

2026 ALES sınav ücreti ne kadar?

2026 yılı için sınav ücreti 1.200 TL’dir. Geç başvuru gününde ödenecek tutar %50 fazladır.

ALES puanı kaç yıl geçerli?

ALES sonuçları, sonuçların açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Süre sınav tarihinden değil, sonuç açıklama tarihinden başlar.

2027 ALES ne zaman yapılacak?

ÖSYM 2027 ALES takvimini açıkladı: ALES/1 18 Nisan 2027, ALES/2 11 Temmuz 2027, ALES/3 28 Kasım 2027. ALES yılda üç kez ilkbahar, yaz ve sonbahar dönemlerinde yapılır.

Hangi puan türünde kaç puan gerekir?

Tezli yüksek lisans ve doktora başvurularında genel alt sınır 55; akademik kadrolar için alanındaki puan türünde 70; lisans diplomasıyla doktora başvurusunda 80 puandır. Üniversiteler daha yüksek taban puan isteyebilir.

Puan hesaplama ve net planlamasından sonra güncel seviyenizi görmek için 10 soruluk ücretsiz ALES testi ile başlayın. Bu test sayesinde hangi testte eksiğiniz olduğunu hızlıca görebilirsiniz.