Tezli Yüksek Lisans İçin ALES Şart mı? Yönetmelik ve İstisnalar

Yayın tarihi: 25 Ağustos 2026 · Son güncelleme: 29 Ekim 2026

Tezli yüksek lisans için ALES neden zorunlu?

Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrası, yüksek lisansa başvuracak adaydan programın puan türünde 55'ten az olmamak üzere senatonun belirlediği ALES puanını ister. İkinci fıkra yalnızca tezsiz programlar için ALES'in aranmayabileceğini söyler. Yani tezli programda ALES istisna değil, temel kuraldır.

Madde metnini mevzuat.gov.tr resmî bağlantısı: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği üzerinden okuyabilirsiniz. ÖSYM de ÖSYM resmî bağlantısı: 2026-ALES Başvuru Kılavuzu, madde 1.7 içinde aynı alt sınırı belirtir.

55 bir alt sınırdır. Senato, programa göre bu tabanı yükseltebilir. Üstelik kabul sıralamasında ALES'in ağırlığı en az %50 olmak zorundadır. Kaç puan ve kaç net gerektiği yüksek lisans için ALES kaç net, kaç puan gerekir yazısında tablolarla anlatılıyor.

ALES olmadan tezli yüksek lisans yapılır mı?

Yalnızca yönetmelikte sayılan durumlarda yapılabilir:

Bu tabloda olmayan bir istisna duyarsanız, kaynağı mutlaka programın resmî ilanında arayın. "Tanıdığım ALES'siz kayıt oldu" türünden bilgiler çoğunlukla tezsiz programlara ya da yukarıdaki istisnalara aittir.

İlanda ALES şartını nasıl okumalısınız?

Tezli program ilanında yalnızca "ALES" kelimesine bakmak yetmez. Şu beş bilgiyi not edin:

1. Puan türü: SAY, SÖZ veya EA. Yanlış puan türüyle yapılan başvuru değerlendirmeye alınmaz.
2. Taban puan: 55 mi, yoksa senatonun belirlediği daha yüksek bir değer mi?
3. Geçerlilik: ALES sonucu açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Puanın son başvuru tarihinde hâlâ geçerli olması gerekir.
4. Değerlendirme oranı: ALES'in toplam puandaki payı (en az %50).
5. Ek koşullar: Not ortalaması, bilim sınavı, mülakat ve dil belgesi.

Senato tabanı yükseltirse ne olur?

Yönetmelik 55'i yalnızca alt sınır olarak koyar; senato programın özelliğine göre daha yüksek bir taban belirleyebilir. Bu durumda ilandaki taban, yönetmelikteki 55'in yerine geçer. Örneğin ilan "ALES EA en az 65" diyorsa, 60 puanla başvuru sistemi sizi kabul etmez. Yani "yönetmelik 55 diyor" itirazı, daha yüksek taban koyan bir programda işe yaramaz.

Taban dışında, sıralamada ALES'in payı da önemlidir. ALES ağırlığı %50 olan bir programda 5 puanlık ALES farkı, başvuru puanını 2,5 puan değiştirir. Hesaplama örnekleri ALES, GANO ve mülakatla başvuru puanı hesaplama yazısında.

Kurgusal örnek: Can'ın ALES'i yok

Aşağıdaki örnek kurgusaldır. Can, Ekim 2026'da tezli yüksek lisansa başvurmak istiyor ama hiç ALES'e girmedi.

• Güz 2026: Başvuru dönemi kapandı. ALES'i olmadığı için zaten başvuramazdı.
• Bahar 2027: 2026-ALES/3 başvuruları 15 Ekim'de kapandı; başvuranlar sonucu 17 Aralık'ta öğrenir. Hedef ilanın son başvuru tarihi bundan sonraysa bu puanla başvurabilir; başvurmadıysanız sıradaki ALES oturumunu bekleyin (ÖSYM 2027 sınav takvimini yayımladı: ALES/1 sınavı 18 Nisan 2027 (başvuru 24 Şubat 2027 – 4 Mart 2027, sonuç 7 Mayıs 2027); ALES/2 sınavı 11 Temmuz 2027 (başvuru 25 Mayıs 2027 – 2 Haziran 2027, sonuç 30 Temmuz 2027); ALES/3 sınavı 28 Kasım 2027 (başvuru 12–20 Ekim 2027, sonuç 17 Aralık 2027).).
• Ara çözüm: Tezsiz bir programa başlayıp sonra tezliye geçmeyi düşünüyorsa, bu geçişin mümkün olup olmadığını senato yönetmeliği belirler (yönetmelik madde 4/1). Geçişte tezli programın ALES şartını sağlamanız istenebilir.

Can için en sağlam yol, ALES'e şimdi başvurmak ve kalan 8 haftayı planlı çalışmaktır. Başlangıç seviyesini ölçmek için ALES deneme sınavı çözebilir. Akkademi ÖSYM veya YÖK değildir; başvuru ve kabul kararı vermez.

ALES ile birlikte dil puanı da hazırlıyorsanız ALES ve YDS/YÖKDİL'e birlikte hazırlık planı iki sınavı aynı takvimde gösterir.

55 puan alt sınırı başvuruyu garanti eder mi?

Hayır. Yönetmelikteki 55 puan, tezli yüksek lisans ve doktora için yalnızca başvuru alt sınırıdır. Üniversite senatosu programın puan türünde daha yüksek bir taban belirleyebilir. İlanda “ALES EA en az 55” yazmıyorsa, senatonun belirlediği güncel taban geçerli olur.

Ayrıca 55 puan yalnızca başvuru yapabilmeyi sağlar; kabulü garanti etmez. Değerlendirmede ALES puanı, lisans not ortalaması, bilim sınavı ve mülakat birlikte kullanılır. ALES’in değerlendirmedeki ağırlığı en az %50 olmalıdır. Yanlış puan türüyle alınan 55 ve üzeri puan da başvuruyu geçerli kılmaz.

2026 ALES dönemlerine göre başvuru planı

Tezli yüksek lisans başvuru dönemleri üniversitelerin akademik takvimine göre değişir. Bu yüzden sınava girmeden önce hedef programın son başvuru tarihini kontrol edin. 2026 yılı için ÖSYM’nin açıkladığı ALES dönemleri şöyledir:

2026-ALES/3 başvuru döneminde sınav ücreti 1.200 TL’dir; geç başvuru gününde %50 fazla ödenir (ÖSYM 2026-ALES kılavuzu). ÖSYM 2027 sınav takvimini yayımladı: ALES/1 sınavı 18 Nisan 2027 (başvuru 24 Şubat 2027 – 4 Mart 2027, sonuç 7 Mayıs 2027); ALES/2 sınavı 11 Temmuz 2027 (başvuru 25 Mayıs 2027 – 2 Haziran 2027, sonuç 30 Temmuz 2027); ALES/3 sınavı 28 Kasım 2027 (başvuru 12–20 Ekim 2027, sonuç 17 Aralık 2027). Geçmiş yıllarda ALES yılda üç kez yapılmıştır; ÖSYM takvimi yayımlandığında bu plan güncellenmelidir.

55 üzerini hedeflerken net planlaması

“Kaç net 55 puan eder?” sorusuna kesin cevap verilemez. ALES puanı; doğru ve yanlış sayınızın standart puana dönüştürülmesiyle ve o sınavdaki aday dağılımına göre oluşur. Aynı net her sınavda aynı puana karşılık gelmez. Yine de planlama için tahmini senaryolar kullanılabilir.

Önce ALES/DGS net-puan hesaplama aracıyla deneme netlerinizden bir puan aralığı çıkarın. Hedeflediğiniz tabanın üzerine çıkmak için hedef puan – kaç net aracı ile varsayımsal hesaplama yapın. Ardından kişisel çalışma programı oluşturun ve her denemeden sonra deneme analizi ile eksik konuları belirleyin.

Sınav 100 sorudan oluşur ve süre 150 dakikadır (ÖSYM 2026-ALES kılavuzu). Sayısal puan türünde sayısal testin, sözel puan türünde sözel testin ağırlığı daha yüksektir. Hedef taban yalnızca 55 olsa bile kabul sıralamasında daha yukarıda olmak için puanı olabildiğince yükseltmek gerekir.

Tezli programlar çoğu zaman yabancı dil puanı da ister; şartı üniversite belirler. Amacınıza göre gereken puanı kaç puan lazım robotuyla, program şartlarını yüksek lisans için YDS/YÖKDİL kaç puan yazısında görebilirsiniz.

Tezli programda aranan en az 55 puanın doktora (80) ve akademik kadro (70) sınırlarından farkını ALES kaç puan gerekir? 55, 70 ve 80 puan farkı yazısında özetledik.

Sık sorulan sorular

Tezli yüksek lisans için ALES kaç olmalı?

Yönetmeliğe göre en az 55, ancak üniversite daha yüksek bir taban belirleyebilir. Kabul için gereken puan, kontenjan ve diğer adaylara göre değişir.

Tezsiz programlarda da ALES şart mı?

Hayır, zorunlu değildir; üniversite istemeyebilir. Ayrıntılar için tezsiz yüksek lisans için ALES gerekli mi yazısına bakın. İki program türünün genel karşılaştırması tezli ve tezsiz yüksek lisans farkları yazısında.

Tezli yüksek lisans için hangi ALES puan türü gerekir?

Puan türünü programın ilanı belirler: SAY, SÖZ veya EA. Yanlış puan türündeki sonuç belgesiyle başvuru değerlendirmeye alınmaz.

ALES puanım 5 yılı doldurursa ne olur?

Başvuru tarihinde geçerliliği dolmuş puanla başvuramazsınız. Sınava yeniden girmeniz gerekir. Ayrıntılar ALES puanı kaç yıl geçerlidir yazısında.

Son sınıftayken ALES'e girebilir miyim?

Evet. ÖSYM kılavuzuna göre lisans programından mezun olabilecek durumda olanlar ALES'e başvurabilir. Başvuru sürecinin geri kalanı son sınıf öğrencisi yüksek lisansa başvurabilir mi yazısında.

55 puan başvuru için yeterli mi?

Hayır. 55 puan yalnızca yönetmelikteki alt sınırdır. Program daha yüksek taban koyabilir; kabul sıralaması kontenjana, başvuru yoğunluğuna ve diğer değerlendirme ölçütlerine göre şekillenir.

ALES puanı yüksek lisans başvurusunda kaç yıl kullanılabilir?

Sonuçların açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl kullanılabilir. Son başvuru gününde geçerliliği süren puanlar değerlendirmede kullanılır.

2027 ALES tarihleri belli mi?

Evet. ÖSYM 2027 ALES takvimini açıkladı: ALES/1 18 Nisan 2027, ALES/2 11 Temmuz 2027, ALES/3 28 Kasım 2027. Ayrıntı: 2027 ALES takvimi.

Yanlış ALES puan türüyle başvuru yapılır mı?

Hayır. Program ilanı hangi puan türünü istiyorsa o tür kullanılmalıdır. Yanlış puan türüyle yapılan başvuru değerlendirmeye alınmaz.

2026 ALES sınav ücreti ne kadar?

2026 ALES sınav ücreti 1.200 TL’dir. Geç başvuru tarihinde ücret %50 fazla uygulanır (ÖSYM 2026-ALES kılavuzu).

Tezli yüksek lisans hedefiniz için ALES puanınızı erkenden ölçmek istiyorsanız, 10 soruluk ücretsiz ALES testi ile seviyenizi hızlıca görün. Bu test, hangi bölümde daha çok eksiğiniz olduğunu anlamanıza ve çalışma planınızı doğru kurmanıza yardımcı olur.