DGS Sözel Mantık Soruları Nasıl Çözülür? Özgün Çözümlü Örnek
Yayın tarihi: 8 Ağustos 2026 · Son güncelleme: 5 Ekim 2026
Sözel mantık soruları DGS'nin 50 soruluk sözel bölümünde yer alır. Tablo kurmanın genel yöntemi ve sembol seti DGS sayısal mantık soruları nasıl çözülür? rehberinde anlatıldı; bu yazı sözel mantığa özgü kural türlerine ve bir sıralama örneğine odaklanır.
DGS sözel mantık soru tipleri nelerdir?
Sözel mantıkta kurallar sayılarla değil, konum ve ilişki sözcükleriyle verilir. Üç ana tip vardır:
| Tip | Ne verilir? | Uygun gösterim |
|---|---|---|
| Sıralama | Kişi veya etkinliklerin gün, sıra, kat düzeni | Tek satırlık konum tablosu |
| Eşleştirme | Kişi ile meslek, şehir, renk gibi özellikler | Kişi × özellik matrisi |
| Gruplama | Kişilerin takımlara veya odalara ayrılması | Grup kutuları ve kapasite |
Çoğu soruda bir ön bilgiye iki-üç soru bağlanır. Bu yüzden ilk sorudaki tablo, sonraki soruların da çözüm zemini olur.
Sözel mantık kuralları nasıl okunur?
Sözel mantıkta hataların çoğu kuralı yanlış okumaktan doğar. Aşağıdaki kalıpları tabloya aktarmadan önce ne söylediklerine ve ne söylemediklerine dikkat edin:
| Kural kalıbı | Ne söyler? | Ne söylemez? |
|---|---|---|
| "X, Y'den hemen sonra" | X ile Y bitişik, Y önde | Hangi günde oldukları |
| "X, Y'den önce" | X'in yeri Y'den öndedir | Aralarında kaç gün olduğu |
| "X, cuma değildir" | Yalnızca bir hücreyi kapatır | X'in nerede olduğu |
| "X ancak Y varsa olur" | Y yoksa X olamaz | Y varsa X'in kesin olduğu |
| "X ve Y aynı grupta değildir" | İkisi farklı gruplardadır | Hangi grupta oldukları |
"Ancak… ise" kalıbı özellikle tehlikelidir. "Selim ancak Nur gelirse gelir" kuralı, Nur gelmezse Selim'in gelmeyeceğini söyler; ama Nur gelince Selim'in kesin geleceğini söylemez.
Özgün çözümlü örnek: haftalık etkinlik sıralaması
Aşağıdaki soru Akkademi tarafından hazırlanmıştır; ÖSYM sorusu değildir.
Ön bilgi. Bir öğrenci kulübü pazartesiden cumaya her gün bir etkinlik düzenleyecek: Film (F), Gezi (G), Konser (K), Münazara (M) ve Satranç (S). Her etkinlik bir kez yapılacak. Ayrıca:
- Konser, Gezi'den hemen sonraki gündedir.
- Münazara çarşamba günüdür.
- Satranç, Film'den önceki bir gündedir.
- Film cuma günü değildir.
Soru 1. Buna göre perşembe günü hangi etkinlik yapılır?
Adım 1: Kesin konum. Münazara çarşamba. Tablo:
| Pzt | Salı | Çar | Per | Cum |
|---|---|---|---|---|
| ? | ? | M | ? | ? |
Adım 2: Blok. Gezi-Konser iki bitişik gün ister. Çarşamba dolu olduğu için blok ya Pzt-Salı ya Per-Cum'a gidebilir. İki senaryo açın.
Adım 3: Senaryoları test edin.
| Senaryo | Pzt | Salı | Çar | Per | Cum | Sonuç |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | G | K | M | S | F | Çelişki: Film cuma olamaz |
| 2 | S | F | M | G | K | Geçerli |
Senaryo 1'de kalan iki gün perşembe ve cumadır; Satranç Film'den önce olmak zorunda olduğundan Film cumaya düşer ve dördüncü kuralı bozar. Senaryo 2'de kalan iki gün pazartesi ve salıdır; Satranç pazartesi, Film salı olur ve bütün kurallar sağlanır.
Cevap: Perşembe günü Gezi yapılır.
Soru 2 (kesinlik testi). "Film cuma günü değildir" kuralı kaldırılırsa aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğru olur?
- A) Gezi perşembe günüdür.
- B) Satranç pazartesi günüdür.
- C) Film, Satranç'tan hemen sonraki gündedir.
- D) Konser cuma günüdür.
- E) Film salı günüdür.
Çözüm: Kural kalkınca iki senaryo da geçerli olur. A, B, D ve E yalnızca Senaryo 2'de doğrudur; Senaryo 1'de yanlıştır. C'yi iki senaryoda kontrol edin: Senaryo 1'de Satranç perşembe, Film cuma; Senaryo 2'de Satranç pazartesi, Film salı. İki durumda da Film, Satranç'ın hemen ardından gelir. Cevap: C.
Bu örneğin dersi: Bir bloğun (Gezi-Konser) gidebileceği yer sayısı azsa, olasılıkları onun üzerinden senaryolara ayırmak en hızlı yoldur. Ayrıca "kesinlikle" sorusunda seçenekleri bütün senaryolarda test etmek, tek senaryoda doğru görünen çeldiricileri (A, B, D, E) ayıklar.
Sözel mantıkta kurallar hangi sırayla yerleştirilir?
Örnekte izlediğimiz sıra çoğu soruda işe yarar:
- Kesin konum: "Münazara çarşambadır" gibi tek hücreyi dolduran kural.
- Blok: "Hemen önce / hemen sonra / yan yana" kuralları; az yere sığdıkları için olasılığı hızla daraltır.
- Sıra: "Önce / sonra" kuralları; yalnızca yön verir.
- Yasak: "… değildir" kuralları; senaryoları elemek için kullanılır.
- Koşullu: "… ise …" kuralları; yalnızca koşul gerçekleşen senaryoda uygulanır.
Kuralları metindeki sırayla değil, bu sırayla yerleştirmek tablo kurma süresini kısaltır.
Sözel mantıkta süre nasıl yönetilir?
135 dakika iki bölüm için ortak olduğundan sözel mantığa ayıracağınız süre, paragraf hızınıza bağlıdır. Ön bilgiye bağlı ilk soruda tabloyu dikkatle kurun; sonraki sorular genellikle bir dakikanın altında çözülür.
Kurgusal örnek: Elif, iki yıllık halkla ilişkiler mezunu. Paragrafta güçlü, sözel mantıkta ise yanlışları çok. Kaydını inceleyince "ancak… ise" kurallarını ters okuduğunu görüyor. Bir hafta boyunca her kuralın yanına "ne söylemez?" notunu da yazarak çalışıyor. Sonraki denemede sözel mantık yanlışlarının çoğu kayboluyor; kalan hatalar "ek bilgiyi sonraki soruya taşımak" kaynaklı.
Sözel bölümün öbür büyük türü için DGS paragraf soruları nasıl çözülür?, sözel konuların tamamı için DGS Türkçe konuları ve soru tipleri rehberine bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Kuralları metindeki sırayla yerleştirip blok kuralını sona bırakmak.
- "Önce" kuralını "hemen önce" gibi bitişik okumak.
- "Ancak… ise" kuralını iki yönlü sanmak.
- "Kesinlikle" sorusunda tek senaryoya bakıp karar vermek.
- Bir soruya özel ek bilgiyi ("… olursa") sonraki sorulara taşımak.
Kısa setler için DGS soru bankası, sözel bölümün bütünü içinde süreli denemek için DGS deneme sınavı sayfalarını kullanabilirsiniz. Akkademi ÖSYM değildir; deneme sonuçları resmî puan değildir. Sınavın resmî yapısı için ÖSYM resmî bağlantısı: 2026-DGS Kılavuz ve Başvuru Bilgileri sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Sözel mantık ile sayısal mantık arasındaki fark nedir?
Sözel mantık sözel bölümdedir ve kurallar konum ile ilişki sözcükleriyle verilir. Sayısal mantık sayısal bölümdedir ve toplam, fark gibi sayısal kurallar içerir. Tablo kurma yöntemi ikisinde de benzerdir.
Sözel mantıkta her soruya tablo çizmek gerekir mi?
Üç veya daha fazla kişi ve birden çok kural varsa küçük bir tablo genellikle zaman kazandırır. Çok kısa sorularda zihinden çözmek yeterli olabilir.
"Olabilir" sorusunda bütün senaryoları bulmak gerekir mi?
Hayır. Seçeneği sağlayan tek bir geçerli düzen bulmanız yeterlidir. Bütün senaryoları yalnızca "kesinlikle" sorularında kontrol edin.
Sözel mantıkta hangi kuralla başlamalıyım?
Kesin konum veren kuralla, sonra az yere sığan blok kurallarıyla başlayın. "Değildir" türü yasak kurallarını senaryoları elemek için sona bırakın.
Resmî kaynaklar
İlgili sayfalar
İlgili çözümlü sorular
DGS sözel mantık konusunu okudun; DGS seviyen nerede?
10 soruluk DGS testiyle sayısalda mı sözelde mi kaybettiğini gör.
DGS sözel mantık: seviyemi 10 soruda görÜyeliksiz 10 soru · Ücretsiz · Sonunda çözümleri gör