akkademi.comDGS çözümlü sorular
DGS · 5 çözümlü soru · Konu sayfası

DGS sözel ve sözel mantık: çözümlü sorular

DGS sözel bölümünün ana düşünce, paragrafta konu bütünlüğü, cümleden çıkarım ve sözel mantık (kesin bilgi) sorularından 5 çözümlü örnek; seçenek seçenek açıklama.

Konu özeti

DGS sözel bölümü 50 soruyla sözel akıl yürütmeyi ölçer: paragrafın ana düşüncesi, konu bütünlüğünü bozan cümle, cümleden çıkarım ve verilen bilgilerden kesin yargı (sözel mantık). Soruların çoğu bilgi değil dikkat ister; doğru seçenek paragrafın söylediğini aşmayan, eksiltmeyen seçenektir.

Ana düşünce sorusunda yazarın asıl savını bir cümleyle söyleyip seçenekleri ona göre ele; çıkarım sorusunda metinde olmayan hiçbir bilgiyi kabul etme. Sözel mantıkta tabloyu kurup yalnız kesin olan hücreleri doldur. Aşağıdaki beş soru bu üç yöntemi sırayla uygular.

DGS · Orta · Sözel / ana düşünce

1. Yapay zekâ paragrafında ana düşünce

Soru

Aşağıdaki parçanın ana düşüncesi hangisidir?

Yapay zekânın sağlık alanındaki kullanımı, özellikle tıbbi görüntülerin analizi ve hastalık teşhisinde önemli ilerlemeler sağlamıştır. Ancak bu teknolojinin yaygınlaşması, hekimlerin tanı koyma sürecindeki rolünün sorgulanmasına yol açmıştır. Bazı görüşler yapay zekânın hekimlerin yerini alabileceğini savunurken, karşıt görüşler tıp pratiğinin yalnızca veri analizinden ibaret olmadığını; etik kararlar, psikolojik değerlendirme ve sezgisel yargılar içerdiğini belirtmektedir. Yapay zekâ bu süreçlerde güçlü bir yardımcı olabilir; ancak insani değerlendirme ve deneyimin yerini alamaz.

  1. Yapay zekânın tıbbi görüntü analizindeki başarısı

  2. Yapay zekânın hekimlerin rolünü tartışmaya açması

  3. Tıp pratiğinde etik kararların vazgeçilmezliği

  4. Tıp eğitiminde teknolojinin öneminin artması

  5. Yapay zekânın hekimlere yardımcı olduğu ancak onların yerini alamayacağı

Doğru cevap ve çözüm

Doğru cevap: E

Yapay zekânın hekimlere yardımcı olduğu ancak onların yerini alamayacağı

Detaylı çözüm

  • Parçada önce yapay zekânın sağlık alanındaki katkıları kabul edilmektedir.
  • “Ancak” bağlacıyla başlayan cümle, yazarın asıl vurgusunu ve sınırı göstermektedir.
  • Yazar, tıp pratiğinin yalnızca veri analizinden ibaret olmadığını; etik, psikolojik ve sezgisel unsurlar içerdiğini belirtir.
  • A seçeneği, parçanın yalnızca girişte değinilen bir yönünü (görüntü analizi başarısı) yansıtır; ana düşünce değildir.
  • D seçeneği, metinde hiç değinilmeyen bir konuyu (tıp eğitimi) içerir.
  • Bu nedenle ana düşünce, yapay zekânın hekimlere güçlü bir destek sunduğu ancak onların yerini alamayacağıdır.

Bu nedenle doğru seçenek E’dir.

Seçenek analizi

  • A: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • B: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • E: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyumludur; doğru seçenektir.
  • D: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • C: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
DGS · Orta · Sözel / ana düşünce

2. Kentsel dönüşüm paragrafında ana düşünce

Soru

Aşağıdaki parçanın ana düşüncesi hangisidir?

Kentsel dönüşüm projeleri çoğunlukla deprem riskini azaltma ve altyapıyı iyileştirme gibi teknik gerekçelerle savunulur. Oysa bu projeler, kent toprağının mülkiyet ve kullanım biçimlerini etkileyen siyasi ve ekonomik süreçlerdir. Uygulamada kamusal alanların ticarileşmesi, yerel sakinlerin yerinden edilmesi ve sosyal dokunun zedelenmesi sık görülür. Bu nedenle bir kentsel dönüşümün başarısı, yalnızca fiziksel dayanıklılıkla değil; sosyal adalet ve kolektif hafızayı koruyabilmesiyle ölçülmelidir.

  1. Kamusal alanların ticarileşmesinin ekonomik büyüme için kaçınılmaz olduğu

  2. Deprem riskini ortadan kaldırmanın kentsel planlamada tek öncelik olması gerektiği

  3. Teknik hedeflerinin ötesinde, toplumsal sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmesi gereken karmaşık müdahaleler olduğu

  4. Yerel sakinlerin sürece katılımının en büyük zorluk olduğu

  5. Mühendislik standartlarına uymayan projelerin başarısız olacağı

Doğru cevap ve çözüm

Doğru cevap: C

Teknik hedeflerinin ötesinde, toplumsal sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmesi gereken karmaşık müdahaleler olduğu

Detaylı çözüm

  • Parçada kentsel dönüşüm projelerinin yalnızca teknik gerekçelerle ele alınamayacağı vurgulanmaktadır.
  • Kamusal alanların ticarileşmesi, yerinden edilme ve sosyal dokunun zedelenmesi gibi sonuçlar, sürecin toplumsal boyutunu ortaya koyar.
  • Son cümlede başarı ölçütü olarak sosyal adalet ve kolektif hafızanın korunması belirtilir.
  • C seçeneği, bu çok boyutlu yaklaşımı en kapsayıcı biçimde özetler.
  • Diğer seçenekler ya tek bir boyuta indirger ya da parçada savunulmayan yargılar içerir.

Bu nedenle doğru seçenek C’dır.

Seçenek analizi

  • C: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyumludur; doğru seçenektir.
  • B: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • A: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • D: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • E: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
DGS · Orta · Sözel / paragrafın akışı

3. Harita paragrafında konu bütünlüğü

Soru

Aşağıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi paragrafın anlam bütünlüğünü bozmaktadır?

(I) Haritalar, bir bölgeyi bütünüyle aktaran tarafsız kopyalar değil, belirli bir amaca göre seçilmiş bilgileri öne çıkaran temsil araçlarıdır.
(II) Bir ulaşım haritasında yolların ve durakların belirginleştirilmesi, yükseklik farklarının ya da arazi örtüsünün geri plana itilmesi bu seçiciliğin sonucudur.
(III) Bu yüzden aynı coğrafi alan, turizm, afet yönetimi ya da kent planlaması için hazırlanmış haritalarda birbirinden oldukça farklı görünebilir.
(IV) Uydu görüntülerinin yüksek çözünürlüklü olması, fotoğraf arşivlerinin depolama maliyetini artırabilmektedir.
(V) Dolayısıyla haritayı doğru okumak, yalnızca üzerinde bulunan işaretleri tanımayı değil, hangi bilgilerin neden seçildiğini ve hangilerinin dışarıda bırakıldığını sorgulamayı da gerektirir.

  1. I

  2. II

  3. III

  4. IV

  5. V

Doğru cevap ve çözüm

Doğru cevap: D

IV

Detaylı çözüm

Parçada haritaların tarafsız ve eksiksiz kopyalar olmadığı; hazırlanma amacına göre bazı bilgileri öne çıkarıp bazılarını geri plana atan temsil araçları olduğu anlatılmaktadır.

I. cümle, parçanın ana eksenini kurar: harita, seçilmiş bilgileri öne çıkaran bir temsildir.
II. cümle, bu seçiciliği ulaşım haritası örneğiyle açıklar.
III. cümle, aynı coğrafi alanın farklı amaçlarla hazırlanan haritalarda değişik görünebileceğini belirterek düşünceyi geliştirir.
IV. cümle, uydu görüntülerinin çözünürlüğü ve depolama maliyetinden söz eder. Bu cümle harita ve görsel veri alanına yakın görünse de paragrafın haritalarda amaç, seçicilik ve temsil ilişkisi üzerine kurulu düşünce çizgisini sürdürmez.
V. cümle, I–III. cümlelerde kurulan düşünceyi sonuçlandırır; harita okumanın seçilen ve dışarıda bırakılan bilgileri sorgulamayı gerektirdiğini belirtir.

Bu nedenle paragrafın anlam bütünlüğünü bozan cümle IV’tür.

Seçenek analizi

  • A: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • B: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • C: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • D: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyumludur; doğru seçenektir.
  • E: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
DGS · Orta · Sözel / cümleden çıkarım

4. Eski kent haritasından çıkarım

Soru

Aşağıdaki cümlede eski kent planıyla ilgili hangi varsayım dile getirilmektedir?

“Bu eski kent planını okurken sokak adlarının bugünkü adlarla aynı olduğunu kabul edersek, yapıları yanlış konumlandırmamız kaçınılmaz olur.”

  1. Eski planlardaki sokak adları, günümüz haritalarındaki adlardan daha güvenilirdir.

  2. Kent planlarında yapıların konumu, sokak adlarından bağımsız olarak belirlenmelidir.

  3. Planı doğru yorumlamak için geçmişteki adlandırmaların bugünkülerle birebir örtüşmediği dikkate alınmalıdır.

  4. Eski kent planları, yalnızca uzman kişiler tarafından incelendiğinde anlam kazanır.

  5. Güncel haritalar, eski yapıların yerini belirlemede tek başına yeterlidir.

Doğru cevap ve çözüm

Doğru cevap: C

Planı doğru yorumlamak için geçmişteki adlandırmaların bugünkülerle birebir örtüşmediği dikkate alınmalıdır.

Detaylı çözüm

Cümlede eski planı okurken sokak adlarının bugünkü adlarla aynı kabul edilmesinin yanlış konumlandırmaya yol açacağı belirtilmiştir. Bu, geçmiş adlandırmalarla bugünkü adlandırmaların birebir örtüşmeyebileceği varsayımına dayanır.

C seçeneği bu anlamı verir. Diğer seçenekler cümledeki uyarıyı ya daraltmakta ya da yanlış yönde yorumlamaktadır.

Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Seçenek analizi

  • A: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • C: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyumludur; doğru seçenektir.
  • B: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • D: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • E: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
DGS · Kolay · Sözel mantık / kesin bilgi

5. Kulüp bilgilerinden kesin yargı

Soru

Bir kulüpteki kişilerle ilgili şu bilgiler verilmiştir:

  • Her kişi yalnızca satranç, dama veya tavla oyunlarından birini oynamaktadır.
  • Satranç oynayan herkes mantık kulübü üyesidir.
  • Tavla oynayan hiç kimse mantık kulübü üyesi değildir.
  • Dama oynayan bazı kişiler mantık kulübü üyesidir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Mantık kulübü üyesi olmayan herkes tavla oynamaktadır.

  2. Mantık kulübü üyelerinin hepsi dama oynamaktadır.

  3. Dama oynayan hiç kimse mantık kulübü üyesi değildir.

  4. Satranç oynayan herkes mantık kulübü üyesidir.

  5. Tavla oynayan bazı kişiler mantık kulübü üyesidir.

Doğru cevap ve çözüm

Doğru cevap: D

Satranç oynayan herkes mantık kulübü üyesidir.

Detaylı çözüm

Verilen öncüller doğrudan şu bilgileri sağlar:

  • Satranç oynayan herkes mantık kulübü üyesidir.
  • Tavla oynayan hiç kimse mantık kulübü üyesi değildir.
  • Dama oynayan kişilerden en az biri mantık kulübü üyesidir.

A seçeneği kesin değildir. Çünkü mantık kulübü üyesi olmayan herkesin mutlaka tavla oynadığı bilgisi verilmemiştir.

D seçeneği kesinlikle doğrudur. Bu ifade, verilen ikinci öncülün aynısıdır.

C seçeneği yanlıştır. Çünkü dama oynayan bazı kişilerin mantık kulübü üyesi olduğu verilmiştir.

B seçeneği kesin değildir. Mantık kulübü üyelerinin hepsinin dama oynadığı bilgisi verilmemiştir; satranç oynayanların da mantık kulübü üyesi olduğu bilinmektedir.

E seçeneği yanlıştır. Çünkü tavla oynayan hiç kimsenin mantık kulübü üyesi olmadığı verilmiştir.

Bu nedenle kesinlikle doğru olan ifade D seçeneğidir.

Seçenek analizi

  • A: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • D: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyumludur; doğru seçenektir.
  • C: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • B: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.
  • E: Ayrıntılı çözümde ulaşılan sonuçla uyuşmadığı için elenir.

Sık sorulan sorular

Ana düşünce ile konu arasındaki fark nedir?

Konu, paragrafın neyden söz ettiğidir; ana düşünce yazarın o konuda ne söylemek istediğidir. Seçeneklerde konuyu tekrar eden ama yargı içermeyen şıklar elenir.

Cümleden çıkarım sorusunda hangi seçenek yanlıştır?

Metinde olmayan bir bilgiyi ekleyen ya da metnin söylediğini genelleştiren seçenek. Doğru çıkarım metnin zorunlu sonucudur; çözümde her seçenek bu ölçüte vurulur.

Sözel mantıkta 'kesin bilgi' nasıl bulunur?

Verilen koşullardan tablo kurulur; birden fazla olasılığı olan hücreler boş bırakılır. Her durumda değişmeyen yargı kesin bilgidir.

DGS sözel bölümünde süre nasıl yönetilir?

Önce soru kökünü, sonra paragrafı oku; uzun paragrafı ikinci kez okuma. Takıldığın soruyu işaretleyip geç, tur sonunda dön.

Diğer konular: DGS çözümlü sorular · DGS çıkmış sorular