DGS Sayısal Mantık Soruları Nasıl Çözülür? Tablo Kurma Yöntemi
Yayın tarihi: 8 Ağustos 2026 · Son güncelleme: 5 Ekim 2026
Sayısal mantık, DGS'nin 50 soruluk sayısal bölümünde yer alır ve çoğu zaman tek bir ön bilgiye birden fazla soru bağlanır. Sayısal bölümün diğer aileleri için DGS matematik konuları ve soru tipleri yazısına bakabilirsiniz. Bu rehber, tablo kurma yöntemini de içerir.
DGS sayısal mantık soruları neye benzer?
Sayısal mantık sorusunda birkaç kişi, nesne veya gün ile bunlara bağlı sayısal kurallar verilir: toplamlar, farklar, sıralamalar, "en az / en fazla" sınırları. Bazen veriler bir tablo veya grafik olarak gelir ve oran ya da karşılaştırma istenir.
Sözel mantıktan farkı, kuralların sayısal olmasıdır. "Ece, Can'dan 2 fazla almıştır" bir sayısal mantık kuralıdır; "Ece, Can'dan hemen sonra gelir" ise sıralama kuralıdır ve sözel mantıkta daha sık görülür. Sözel tarafın yöntemi için DGS sözel mantık soruları nasıl çözülür? rehberine bakın.
Sayısal mantıkta tablo nasıl kurulur?
Tablo kurmanın amacı bütün olasılıkları yazmak değil, kuralları tek bakışta görünür kılmaktır. Altı adımlık bir düzen kullanın:
- Değişkenleri ve sabitleri ayırın. Kim veya ne yer değiştiriyor (değişken), ne sabit (gün sayısı, değer listesi, toplam)?
- Kuralları sembollerle yazın. Her kuralı bir satıra indirin.
- Tablo tipini seçin. Sorunun yapısına uyan en küçük tabloyu çizin.
- En dar kuralı önce yerleştirin. Tek bir yere işaret eden veya olasılığı en çok azaltan kural önce gelir.
- Zincirleri birleştirin. Aynı değişkeni kullanan iki kural tek satırda birleşir.
- Gerekirse senaryolara ayırın. İki olasılık kalırsa ana tabloyu bozmadan yan tarafa küçük "Senaryo 1 / Senaryo 2" kutuları açın.
Önerilen sembol seti:
| Sembol | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| = | Eşit / aynı | E = C + 2 |
| ≠ | Eşit değil / aynı yerde değil | D ≠ 5 |
| < , > | Az / çok, önce / sonra | D < M |
| → | "Eğer… ise…" | A seçilirse → B seçilmez |
| ? | Henüz kesinleşmedi | D = 1 ? |
| × | Bu değeri alamaz | Tabloda elenen hücre |
Soru tipine göre tablo seçimi:
| Soru yapısı | Uygun tablo |
|---|---|
| Kişilere farklı sayılar dağıtılıyor | Kişi × değer matrisi |
| Günlere veya sıralara yerleştirme | Tek satırlık konum tablosu |
| Gruplara ayırma | Grup kutuları ve kapasite |
| Tablo veya grafik verisi | Soruda istenen sütunun yanına fark/oran sütunu |
Özgün çözümlü örnek: tablo kurma adım adım
Aşağıdaki soru Akkademi tarafından hazırlanmıştır; ÖSYM sorusu değildir.
Ön bilgi. Ece, Can, Duru ve Mert bir kitap fuarından kitap alıyor. Her biri 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılarından farklı birini seçerek o kadar kitap alıyor ve dört kişinin aldığı toplam kitap sayısı 12 oluyor. Ayrıca:
- Ece, Can'dan 2 fazla kitap almıştır.
- Duru, Mert'ten daha az kitap almıştır.
Soru 1. Buna göre Mert kaç kitap almıştır?
Adım 1: Sabitler. Değer listesi 1–5, dört kişi, her değer en fazla bir kez, toplam 12.
Adım 2: En dar kural. Burada en güçlü bilgi toplamdır, kişisel kurallar değil. 1 + 2 + 3 + 4 + 5 = 15 ve dört kişi 12 aldığına göre kullanılmayan değer 15 − 12 = 3'tür. Kullanılan değerler: 1, 2, 4, 5.
Adım 3: Kuralları tabloya işleyin. E = C + 2 olması için iki değerin farkı 2 olmalı. {1, 2, 4, 5} içinde farkı 2 olan tek çift (2, 4)'tür. Demek ki Can = 2, Ece = 4.
| Kişi | 1 | 2 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|
| Ece | × | × | ✓ | × |
| Can | × | ✓ | × | × |
| Duru | ? | × | × | ? |
| Mert | ? | × | × | ? |
Adım 4: Kalan kural. Duru ve Mert için 1 ve 5 kaldı. D < M olduğuna göre Duru = 1, Mert = 5.
Cevap: Mert 5 kitap almıştır.
Soru 2 (kesin ve olabilir farkı). İkinci kural ("Duru, Mert'ten daha az kitap almıştır") verilmeseydi aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğru olurdu?
- A) Duru 1 kitap almıştır.
- B) Mert 5 kitap almıştır.
- C) Can 2 kitap almıştır.
- D) Duru, Ece'den fazla kitap almıştır.
- E) Mert, Can'dan az kitap almıştır.
Çözüm: Kural kalkınca iki senaryo oluşur: Senaryo 1 (Duru 1, Mert 5) ve Senaryo 2 (Duru 5, Mert 1). A ve B yalnızca Senaryo 1'de doğrudur; "olabilir" ama kesin değildir. D yalnızca Senaryo 2'de doğrudur. E yalnızca Senaryo 2'de doğrudur (Mert 1 < Can 2). C ise toplam ve E = C + 2 kuralından gelir, iki senaryoda da değişmez. Cevap: C.
Bu örneğin dersi: Kurallardan önce toplamı kullanmak olasılık sayısını ilk adımda dörde indirdi. Sayısal mantıkta "toplam", "en az", "farklı" gibi sabitler çoğu zaman en dar kuraldır; kişisel kurallara geçmeden önce onlara bakın.
Tablo kurarken en sık yapılan hatalar
- Soru kökünü okumadan tablo çizmek. "Kesinlikle" mi "olabilir" mi sorulduğu, ne kadar tablo kuracağınızı belirler.
- Koşullu kuralı kesin bilgi gibi yazmak. "A seçilirse B seçilmez" kuralı, A'nın seçildiğini söylemez.
- Sabitleri tabloya yazmamak. Toplam veya değer listesi tablonun üstünde durmalıdır.
- "Önce" ile "hemen önce"yi karıştırmak. Biri sıralama, diğeri bitişiklik bildirir.
- Senaryoları ana tabloda üst üste yazmak. Ayrı kutu açın; çelişen senaryonun üstünü çizin.
- Bir sorudaki ek bilgiyi sonraki soruya taşımak. Bazı sorular "Ek olarak … verilirse" der; o bilgi yalnızca o soru için geçerlidir.
Sayısal mantıkta süre nasıl yönetilir?
Bir ön bilgiye iki-üç soru bağlıysa ilk soruya harcadığınız süre yatırımdır: iyi kurulmuş tablo sonraki soruları hızlandırır. Bu yüzden ilk soruda acele etmek yerine tabloyu doğru kurun.
Tabloyu kurmanıza rağmen 2–3 dakikada ilerleme yoksa ön bilgiyi işaretleyip geçin. Döndüğünüzde yalnızca eksik kalan hücrelere odaklanın.
Kurgusal örnek: Kaan, iki yıllık elektrik teknolojisi mezunu. Matematikte iyi, ama sayısal mantık setlerinde süresi uzuyor. Kayıt tutunca her soruda tabloyu baştan yeniden çizdiğini fark ediyor. Ön bilgiyi bir kez tabloya döküp sonraki sorularda yalnızca ek bilgiyi yan kutuya yazmaya başlıyor. Üç ön bilgilik setlerde toplam süresi belirgin şekilde kısalıyor.
Bir haftalık tablo kurma tekrar planı
| Gün | Çalışma | Ölçüm |
|---|---|---|
| 1 | Kişi × değer matrisi (sayı dağıtma) | İlk yerleştirdiğiniz kural doğru muydu? |
| 2 | Toplam ve fark kuralları | Sabiti ilk adımda kullandınız mı? |
| 3 | Sıralama ve konum tablosu | "Önce" ile "hemen önce" hatası |
| 4 | Koşullu kurallar ve senaryolar | Senaryo sayısı |
| 5 | Tablo ve grafik verisi | Oran-fark işlem hatası |
| 6 | Karma süreli set | Ön bilgi başına süre |
| 7 | Yanlış ön bilgileri yeniden kurma | Aynı hata tekrar etti mi? |
Kısa setler için DGS soru bankası, sayısal mantığı sayısal bölümün bütünü içinde süreli denemek için DGS deneme sınavı sayfalarını kullanabilirsiniz. Akkademi ÖSYM değildir; deneme sonuçları resmî puan değildir. Sınavın genel yapısını ÖSYM resmî bağlantısı: 2026-DGS Kılavuz ve Başvuru Bilgileri sayfasından kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Her sayısal mantık sorusunda tablo şart mı?
Hayır. İki kurallı kısa sorularda zihinden çözüm yeterli olabilir. Dört veya daha fazla değişken ve birden çok kural varsa küçük bir tablo hata riskini azaltır.
"Kesinlikle doğrudur" ile "olabilir" nasıl ayrılır?
"Olabilir" için tek bir geçerli düzen bulmak yeterlidir. "Kesinlikle doğrudur" için seçeneğin bütün geçerli senaryolarda doğru kalması gerekir; tek bir karşı örnek seçeneği eler.
Sayısal mantık ile problem sorusu aynı şey mi?
Hayır. Problem sorusunda bilinmeyeni denklemle bulursunuz. Sayısal mantıkta ise sınırlı sayıda olasılık vardır ve kurallarla bu olasılıkları elersiniz.
Tablo kurmak zaman kaybettirir mi?
Gereğinden ayrıntılı tablo kaybettirir. Doğru tipte ve küçük bir tablo ise metni tekrar tekrar okuma süresini azaltır; özellikle bir ön bilgiye birden çok soru bağlıysa kazandırır.
Resmî kaynaklar
İlgili çözümlü sorular
DGS sayısal mantık konusunu okudun; DGS seviyen nerede?
10 soruluk DGS testiyle sayısalda mı sözelde mi kaybettiğini gör.
DGS sayısal mantık: seviyemi 10 soruda görÜyeliksiz 10 soru · Ücretsiz · Sonunda çözümleri gör