ALES mi KPSS mi? Hedefine Göre Karar Rehberi 2026
Yayın tarihi: 25 Ağustos 2026 · Son güncelleme: 5 Ekim 2026
Son sınıfta "hangi sınava çalışayım?" sorusu genellikle iki sınavın ortak bir şey ölçtüğü düşüncesinden doğar. Gerçekte ALES ve KPSS farklı kapıları açar, farklı takvimle yapılır ve farklı süre geçerlidir. Akkademi ÖSYM değildir; bu yazıdaki bilgiler ÖSYM kılavuzlarına dayanır, kesin koşullar için güncel kılavuzu esas alın.
ALES ve KPSS arasındaki fark nedir?
| Ölçüt | ALES | KPSS Lisans (GY-GK) |
|---|---|---|
| Ne için kullanılır? | Yüksek lisans, doktora, akademik kadro başvuruları | Kamu kurumlarına atama ve kurum sınavları |
| Kimler girebilir? | Lisans mezunları ve mezun olabilecek durumdakiler | Lisans mezunları ve sonucun geçerlik süresi içinde mezun olabilecek durumdakiler |
| Soru ve süre | 50 sayısal + 50 sözel, 150 dakika | 60 Genel Yetenek + 60 Genel Kültür, 130 dakika |
| Yanlış etkisi | 4 yanlış 1 doğruyu götürür | 4 yanlış 1 doğruyu götürür |
| Puan türleri | SAY, SÖZ, EA | KPSSP1–P3 vb. (alan bilgisiyle A grubu puanları) |
| Sıklık | Yılda 3 kez | Lisans düzeyi iki yılda bir (çift yıllarda) |
| Geçerlilik | 5 yıl | 2 yıl veya bir sonraki sınavın sonucuna kadar |
ALES kimler için öncelikli olmalı?
Tezli yüksek lisans hedefliyorsanız ALES zorunludur: YÖK yönetmeliğine göre başvurduğunuz programın puan türünde en az 55 gerekir, enstitüler çoğu zaman daha yüksek taban koyar. Doktora için en az 55 (lisansla doğrudan doktorada 80), araştırma görevliliği gibi akademik kadrolarda da ALES puanı aranır. Puanın 5 yıl geçerli olması, son sınıfta alınan bir sonucun çalışma hayatına geçtikten sonra da kullanılabilmesini sağlar. Ayrıntılar için ALES nedir, kimler girebilir ve ALES'te yüksek lisans için kaç net gerekir yazılarına bakın.
KPSS kimler için öncelikli olmalı?
Kamu kurumlarında kadro hedefiniz netse KPSS ana sınavınızdır. KPSS, doğrudan atama yapan kurumlar için seçme, kendi giriş sınavını yapan kurumlar için eleme sınavıdır. A grubu kadrolar (uzman yardımcılığı, müfettiş yardımcılığı vb.) için Genel Yetenek-Genel Kültür'e ek olarak alan bilgisi oturumları da önemlidir. KPSS Lisans iki yılda bir yapıldığı için takvimi kaçırmanın bedeli ALES'ten daha yüksektir: 2026 sınavını kaçıran bir aday, düzen değişmezse bir sonraki lisans düzeyi KPSS'yi 2028'de bekleyecektir. ÖSYM 2027 sınav takvimini yayımladı: ALES/1 sınavı 18 Nisan 2027 (başvuru 24 Şubat 2027 – 4 Mart 2027, sonuç 7 Mayıs 2027); ALES/2 sınavı 11 Temmuz 2027 (başvuru 25 Mayıs 2027 – 2 Haziran 2027, sonuç 30 Temmuz 2027); ALES/3 sınavı 28 Kasım 2027 (başvuru 12–20 Ekim 2027, sonuç 17 Aralık 2027).
Aynı anda iki sınava çalışılabilir mi?
Çalışılabilir, çünkü içerikte ciddi bir örtüşme var: ALES'in sayısal bölümü ile KPSS Genel Yetenek'in matematik kısmı, ALES sözel ile KPSS Türkçe kısmı benzer beceriler ister. Örtüşmeyen kısımlar KPSS'nin Genel Kültür (tarih, coğrafya, vatandaşlık, güncel bilgiler) ve alan bilgisi testleridir.
| Beceri | ALES | KPSS GY-GK | Ortak çalışılabilir mi? |
|---|---|---|---|
| Temel matematik ve problemler | Var | Var | Evet |
| Sayısal mantık | Var | Var | Evet |
| Paragraf, anlam, dil bilgisi | Sözel bölümde | Türkçe kısmında | Büyük ölçüde |
| Sözel mantık | Var | Var | Evet |
| Tarih, coğrafya, vatandaşlık | Yok | Var | Hayır |
| Alan bilgisi (A grubu) | Yok | Var | Hayır |
Önceliği en yakın ve en zorunlu tarih belirler. Şu an (Ekim 2026) KPSS Lisans tamamlanmışken en yakın sınav 29 Kasım ALES/3'tür.
Örnek senaryo: Furkan'ın kararı (kurgusal)
Furkan, iktisat son sınıf öğrencisi. 2026 KPSS Lisans'a girdi, sonucu 7 Ekim'de öğrenecek. Hem bir bakanlıkta uzman yardımcılığı hem de iktisat tezli yüksek lisans düşünüyor.
- KPSS sonucu 2 yıl geçerli olacağı için bu puanla açılacak kurum ilanlarını takip edecek.
- Yüksek lisans seçeneği için 29 Kasım ALES/3'e girecek; hedefi EA puanında 75.
- Kasım boyunca haftalık programını sayısal ağırlıklı kuracak; bu çalışma ileride kurum sınavlarına da yarayacak.
- Mezuniyet sonrasında hangi kapı önce açılırsa onu seçecek; ALES puanı 5 yıl boyunca diğer seçeneği açık tutacak.
Sık yapılan hatalar
- ALES puanını kamu ilanında kullanılabilir sanmak (ilan aksini söylemedikçe kullanılmaz)
- KPSS'yi ertelemenin bedelini hesaplamamak (lisans düzeyi iki yılda bir)
- İki sınava da "biraz" çalışıp ikisinde de hedefi kaçırmak
- Sınav tarihini değil, sonuç tarihini başvuru takvimiyle karşılaştırmayı unutmak
KPSS denemelerinde netler düşüyorsa KPSS deneme neti düşünce ne yapmalı yazısı yöntem önerileri sunar.
Sık sorulan sorular
ALES puanı KPSS yerine geçer mi?
Hayır. ALES lisansüstü ve akademik başvurular, KPSS kamu personel seçimi için kullanılır.
Son sınıf öğrencisi KPSS'ye girebilir mi?
Evet. 2026 kılavuzuna göre sınavın geçerlik süresi (iki yıl) içinde lisans düzeyinde mezun olabilecek durumdaki adaylar başvurabilir.
Son sınıf öğrencisi ALES'e girebilir mi?
Evet, mezun olabilecek durumdaki lisans öğrencileri ALES'e girebilir. Puan 5 yıl geçerli olduğu için son sınıfta girmek yaygındır.
Önce hangisine çalışmalıyım?
Hedefiniz akademi ise ALES, kamu ise KPSS. Kararsızsanız takvimde en yakın olan ve hedefinizin zorunlu kıldığı sınavla başlayın.
Sonraki adım
ALES'e 29 Kasım 2026'da girecekseniz 2026 ALES/3 başvurusu için süre 15 Ekim'de doluyor. Hazırlığa ALES soru bankası ve hazırlık sayfasından başlayabilirsiniz.
Resmî kaynaklar
ALES mi KPSS mi sonrası ALES seviyeni gör
Bu test ALES içindir: 10 soruyla ALES seviyeni ve eksik konularını gör.
ALES mi KPSS mi: ALES testini çözÜyeliksiz 10 soru · Ücretsiz · Sonunda çözümleri gör