ALES Sözel Mantık Soruları Nasıl Çözülür? Çözümlü Örnek

Yayın tarihi: 3 Ağustos 2026 · Son güncelleme: 5 Ekim 2026

ALES sözel mantık sorusu nedir?

Sözel mantık soruları kişi, gün, renk, şehir veya görev gibi sayısal olmayan öğelerin verilen koşullara göre yerleştirilmesini ister. Tipik biçimler şunlardır:

• Sıralama: Beş kişinin bir yarıştaki ya da haftanın günlerindeki sırası.
• Eşleştirme: Her kişiye bir meslek, bir şehir veya bir renk atanması.
• Gruplama: Öğelerin iki ya da üç ekibe dağıtılması, "aynı grupta olamaz" türü kurallar.
• Karma: Hem sıra hem eşleştirme içeren iki boyutlu tablolar.

ÖSYM resmî bağlantısı: 2026 ALES Başvuru Kılavuzu, Sözel Testi sözel akıl yürütme becerisini ölçen 50 soru olarak tanımlar; sözel mantık bu becerinin en "matematiksel" görünen parçasıdır. Sözel testteki diğer soru aileleri için ALES sözel konuları ve soru tipleri yazısına bakabilirsiniz.

Koşullar hangi sırayla uygulanmalı?

Koşulları metindeki sırayla değil, kısıtlama gücüne göre uygulayın:

Sıralama koşulu en zayıf koşuldur; çünkü tek başına çok sayıda düzen bırakır. Onu en sona bırakmak, gereksiz dal açmanızı önler.

Çözümlü özgün örnek: haftalık nöbet çizelgesi

Bu soru seti Akkademi tarafından yazılmıştır; ÖSYM sorusu değildir. Bilgi seti: Ada, Berk, Cem, Deniz ve Elif pazartesiden cumaya kadar her gün bir kişi olmak üzere birer gün nöbet tutacaktır.

• Cem çarşamba günü nöbet tutar.
• Elif pazartesi günü nöbet tutmaz.
• Deniz ile Elif ardışık günlerde nöbet tutmaz.
• Ada, Berk'ten daha önceki bir gün nöbet tutar.

Soru 1: Deniz pazartesi günü nöbet tutarsa aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Soru 2: Aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

• A) Ada pazartesi nöbet tutar.
• B) Berk salı nöbet tutar.
• C) Deniz cuma nöbet tutar.
• D) Elif perşembe nöbet tutar.
• E) Deniz salı nöbet tutar.

Soru 3: Aşağıdakilerden hangisi olabilir?

• A) Elif salı, Deniz pazartesi nöbet tutar.
• B) Ada perşembe nöbet tutar.
• C) Elif cuma, Deniz perşembe nöbet tutar.
• D) Elif salı, Berk perşembe nöbet tutar.
• E) Berk salı nöbet tutar.

Adım 1: Sabit bilgi ve yasak

Cem çarşambaya yerleşir. Kalan günler pazartesi, salı, perşembe, cuma. Elif pazartesi olamaz; Elif için üç seçenek kalır: salı, perşembe, cuma. Dalları Elif'e göre açarız.

Adım 2: Ayrıklık koşulu

Kalan günler arasında ardışık çiftler yalnızca pazartesi-salı ve perşembe-cumadır (çarşamba Cem'de olduğu için salı-perşembe ardışık değildir).

• Elif salı ise Deniz pazartesi olamaz → Deniz perşembe veya cuma.
• Elif perşembe ise Deniz cuma olamaz → Deniz pazartesi veya salı.
• Elif cuma ise Deniz perşembe olamaz → Deniz pazartesi veya salı.

Adım 3: Sıralama koşulu

Her dalda kalan iki güne Ada ve Berk yerleşir; Ada önceki güne gider. Sonuç tablosu:

Altı geçerli çizelge vardır. Artık bütün soruları bu tablodan okuyabilirsiniz.

Adım 4: Soruları cevaplama

Soru 1: Deniz pazartesi olan satırlar 3 ve 5'tir. İkisinde de Ada salı günündedir; Elif ve Berk ise perşembe-cuma arasında yer değiştirir. Kesinlikle doğru olan: Ada salı günü nöbet tutar.

Soru 2: Berk'in günleri tabloda yalnızca perşembe ve cumadır. Diğer şıkların her biri en az bir satırda gerçekleşir (A: satır 1, C: satır 2, D: satır 3, E: satır 4). Cevap: B.

Soru 3: A ve C ayrıklık koşulunu bozar; B ve E Ada-Berk sıralamasıyla tabloda hiç görülmez. D seçeneği satır 2'de gerçekleşir. Cevap: D.

"Kesinlikle", "olabilir", "olamaz" kökleri nasıl okunur?

Tabloyu kurduktan sonra üç kökün mantığı basittir:

• Kesinlikle doğru: İlgili bütün satırlarda aynı olan bilgi.
• Olabilir: En az bir satırda görülen bilgi.
• Kesinlikle yanlış / olamaz: Hiçbir satırda görülmeyen bilgi.

Ek bilgi veren sorularda ("Deniz pazartesi tutarsa…") yalnızca o bilgiyle uyumlu satırları kullanın ve bu ek bilgiyi sonraki sorulara taşımayın. Sayı ve toplam içeren mantık setlerinde ise dal açma önceliği farklıdır; o teknik için ALES sayısal mantık soruları nasıl çözülür yazısındaki kutu örneğine bakın.

Tüm durumları listelemek her zaman gerekir mi?

Hayır. Durum sayısı 8–10'u aşıyorsa hepsini yazmak yerine soruya özel kısa yol kullanın: "olabilir" sorusunda şıkkı tabloya yerleştirip tek bir geçerli düzen bulmak yeterlidir; "olamaz" sorusunda şıkkın hangi koşulu bozduğunu göstermek yeter. Yalnızca "kesinlikle doğru" sorularında geniş bir listeye ihtiyaç duyarsınız.

Bir sözel mantık grubuna toplamda 6–8 dakika ayırmak makul bir başlangıç hedefidir; bu hedefi denemelerle kendinize göre ayarlayın. Genel süre planı için ALES'te süre yönetimi yazısına bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Koşulları metindeki sırayla uygulayıp sıralama koşulundan başlamak.
• "Ardışık değil" koşulunda araya giren sabit günü (örnekteki çarşamba) hesaba katmamak.
• Bir sorudaki ek bilgiyi sonraki soruya taşımak.
• "Önce" ile "hemen önce" ifadelerini aynı saymak.
• Tabloyu zihinde tutmaya çalışmak; kâğıda yazmadan çözülen setlerde hata oranı artar.

Nasıl pratik yapılır?

• Haftada en az üç sözel mantık seti çözün ve her setin tablosunu temiz biçimde kurun.
• Çözdüğünüz bir seti iki gün sonra yeniden süreli çözün.
• Başlık bazlı sorular için ALES soru bankası, karma prova için ALES deneme sınavı sayfasını kullanın.
• Mantık setinden sonra bir paragraf grubuna geçerek bağlam değiştirme pratiği yapın; paragraf tekniği için ALES paragraf soruları nasıl çözülür yazısına bakın.

Akkademi ÖSYM değildir; örnek sorular ve denemeler çalışma amaçlıdır.

Sık sorulan sorular

ALES sözel mantık soruları zor mu?

Konu bilgisi gerektirmez; zorluk koşulları düzenli tabloya aktarmaktan gelir. Tablo alışkanlığı kazanan adaylarda bu sorular hızla net kaynağına dönüşür.

Sözel mantıkta şema mı, tablo mu kullanmalıyım?

Sıralama sorularında tek satırlık gün/sıra şeması, eşleştirme sorularında kişi × özellik tablosu daha hızlıdır. Karma sorularda iki boyutlu tablo kullanın.

Bir sözel mantık grubunu atlamak mantıklı mı?

İlk 3–4 dakikada tabloyu kuramıyorsanız grubu işaretleyip ilerlemek mantıklıdır. 4 yanlış 1 doğruyu götürdüğü için tahminle işaretlemek yerine sonra dönmek daha güvenlidir.

Sözel mantık ile sayısal mantık arasındaki fark nedir?

Sözel mantık kişi, gün ve özellik yerleştirmeye; sayısal mantık toplam, fark ve sayı koşullarına dayanır. Tablo mantığı ortaktır, başlangıç noktası farklıdır.