ALES Paragraf Soruları Nasıl Çözülür? Örnek Paragraf ve Çözüm

Yayın tarihi: 3 Ağustos 2026 · Son güncelleme: 5 Ekim 2026

ALES paragraf soruları neden zor?

ALES Sözel Testi, ÖSYM resmî bağlantısı: 2026 ALES Başvuru Kılavuzu tanımına göre sözel akıl yürütmeyi ölçen 50 sorudan oluşur. Paragraflar çoğu zaman bilim, felsefe, sanat veya toplum konularından seçilir ve kısa ama yoğundur. Zorluk, metni anlamaktan çok seçeneklerin birbirine yakın olmasından gelir: iki şık da metne uygun görünür, ama yalnızca biri metnin söylediğiyle tam örtüşür.

Sözel testin tüm soru aileleri için ALES sözel konuları ve soru tipleri yazısına bakabilirsiniz. Bu yazı yalnızca paragraf çözme tekniğine odaklanıyor.

Paragraf soruları adım adım nasıl çözülür?

1. Kökü okuyun ve türünü belirleyin: Ana düşünce mi, yardımcı düşünce mi, çıkarım mı, akış mı?
2. Paragrafı bir kez, işaretleyerek okuyun: Her cümlenin yanına kısa bir görev yazın: iddia, gerekçe, örnek, karşı görüş, sonuç.
3. Yön değiştiren bağlaçları daire içine alın: "Oysa", "ancak", "aslında", "dolayısıyla", "bu yüzden". Yazarın asıl görüşü çoğunlukla bunlardan sonra gelir.
4. Şıklara bakmadan cevabı tek cümleyle söyleyin: Ana düşünce sorusunda "yazar ne demek istiyor?" sorusuna kendi cümlenizle cevap verin.
5. Şıkları eleyin: Önce metinde olmayanı, sonra kapsamı genişleten ya da daraltanı, en son yalnızca bir ayrıntıyı özetleyeni eleyin.

Çözümlü özgün örnek: şehir ağaçları paragrafı

Bu paragraf ve sorular Akkademi tarafından yazılmıştır; ÖSYM sorusu değildir.

Soru 1: Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Fidanların ağaca dönüşmesi uzun zaman alır.
• B) Ağaçlandırma çalışmalarının başarısı dikilen fidan sayısıyla değil, yaşatılan ağaç sayısıyla değerlendirilmelidir.
• C) Kaldırım çalışmaları şehir ağaçlarına zarar verir.
• D) Belediyeler bakım bütçelerini açıklamalıdır.
• E) Şehirlerde daha fazla ağaç dikilmelidir.

Soru 2: Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

• A) Dikilen her fidan ağaca dönüşmeyebilir.
• B) Fidanların yaşaması için bakım gereklidir.
• C) Kampanyalarda dikilen fidanların çoğu ilk yıl içinde kurur.
• D) Kampanyaların değerlendirilmesinde zaman boyutu dikkate alınmalıdır.
• E) Bakım harcamalarının görünür olması kampanyaların denetlenmesine katkı sağlar.

Adım 1: Cümle görevlerini işaretleme

Akış açıktır: yaygın görüş → itiraz → kanıt → sonuç → öneri. Ana düşünce, "Dolayısıyla" ile başlayan IV. cümledir.

Adım 2: Soru 1'in çözümü

Şıklara bakmadan cevap: "Kampanyaları fidan sayısıyla değil, yaşayan ağaçla ölçmeliyiz."

• A, II. cümledeki gerekçedir; yardımcı düşüncedir.
• C, III. cümledeki bir ayrıntıdır.
• D, V. cümledeki öneridir; ana düşünceden türeyen dar bir sonuçtur.
• E, metnin söylemediği bir yargıdır; yazar sayıyı artırmayı değil, ölçütü değiştirmeyi savunur.

Cevap: B.

Adım 3: Soru 2'nin çözümü

"Çıkarılamaz" kökü, metnin desteklemediği şıkkı arar. A, B ve D metinden doğrudan çıkar. E, V. cümlenin gerekçesidir: bütçe paylaşımı kamuoyunun kampanyayı izleyebilmesini sağlar. C ise iki yönden metni aşar: metin "önemli bir bölümü" der, "çoğu" demez; ayrıca kurumanın "ilk yıl" olduğu söylenmez. Cevap: C.

Bu örnek, en sık yapılan iki hatayı gösteriyor: nicelik kaydırma ("önemli bir bölümü" → "çoğu") ve zaman ekleme ("bu sürede" → "ilk yıl").

Soru kökleri neyi ister?

Paragrafta süre nasıl yönetilir?

Paragraf sorularında hız, okumayı hızlandırmaktan değil, tekrar okumayı azaltmaktan gelir. Kökü önce okuduğunuzda paragrafı tek seferde amaca uygun okursunuz. İki şık arasında kaldığınızda paragrafın tamamını değil, yalnızca o iki şıkkın ilgili olduğu cümleleri yeniden okuyun.

Bir paragraf sorusunda 2 dakikayı aştıysanız iki şıkka indirip işaretleyin ve ilerleyin; dönüşte genellikle daha hızlı karar verirsiniz. Sözel ve sayısal arasındaki süre dengesi için ALES'te süre yönetimi yazısına bakın.

Sık yapılan hatalar

• Paragrafın ilk cümlesini otomatik olarak ana düşünce saymak; örnekte ilk cümle yazarın eleştirdiği görüştür.
• Genel kültürde doğru olan ama metinde bulunmayan bilgiyi seçmek.
• "Önemli bir bölümü", "bazı", "çoğu zaman" gibi nicelik ifadelerini değiştiren şıkları fark etmemek.
• Öneri cümlesini (örnekte V) ana düşünce sanmak.
• Akış sorularında yalnızca konuya bakıp bağlaç ve zamir uyumunu kontrol etmemek.

Nasıl pratik yapılır?

• Her gün süre tutarak 15–20 paragraf sorusu çözün.
• Her yanlışta yukarıdaki tablodaki tuzaklardan hangisine düştüğünüzü not edin.
• Haftada bir kez çözdüğünüz paragrafları şıklara bakmadan tek cümleyle özetleme alıştırması yapın.
• Başlık bazlı sorular için ALES soru bankası, tam süreli prova için ALES deneme sınavı sayfasını kullanın.
• Paragraf setleri arasında koşul tablosu gerektiren sorular da gelir; o teknik için ALES sözel mantık soruları nasıl çözülür yazısına bakın.

Akkademi ÖSYM değildir; örnek paragraflar ve denemeler çalışma amaçlıdır.

Sık sorulan sorular

ALES paragrafta önce soru mu okunur, metin mi?

Önce soru kökü okunmalı. Kök, metni hangi amaçla okuyacağınızı belirler ve ikinci okuma ihtiyacını azaltır.

Ana düşünce her zaman son cümlede mi olur?

Hayır. Sıklıkla "oysa, ancak, dolayısıyla" gibi yön değiştiren bir bağlaçtan sonra gelir; bu cümle paragrafın ortasında da olabilir.

Çıkarım sorularında iki şık doğru görünüyorsa ne yapmalı?

Metnin daha dar ve kesin desteklediği şıkkı seçin. Nicelik veya zaman ekleyen, metnin söylediğinden fazlasını iddia eden şık elenir.

Paragraf hızı nasıl artırılır?

Hızlı okuma teknikleri yerine kökü önce okuma, cümle görevlerini işaretleme ve iki şıkka indirip ilerleme alışkanlığı daha güvenli sonuç verir.