Dikey Geçiş ile Yatay Geçiş Farkı: Karşılaştırma Tablosu ve Örnek

Yayın tarihi: 6 Ekim 2026 · Son güncelleme: 6 Ekim 2026

"Dikey geçiş ile yatay geçiş farkı" sorusu genellikle iki durumda sorulur: Önlisans mezunu olup lisansa geçmek isteyenler ve dikey geçişle yerleştikten sonra üniversite değiştirmek isteyenler. İki yol farklı yönetmeliklere dayanır. Dikey geçiş, Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik'e ve ÖSYM'nin DGS kılavuzuna bağlıdır. Yatay geçiş ise YÖK'ün Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine bağlıdır. Bu yönetmelik ilk kez 24 Nisan 2010 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve sonradan birçok kez değiştirildi.

Dikey geçiş ile yatay geçiş arasındaki fark nedir? Karşılaştırma tablosu

Kaynak: 2026-DGS Kılavuzu ve YÖK Geçiş Yönetmeliği (yorum Akkademi'ye aittir)

Kısaca, dikey geçiş düzey değiştirir, yatay geçiş program veya kurum değiştirir. Dikey geçişte sınavı ve yerleştirmeyi ÖSYM yürütür. ÖSYM'nin kılavuzunda da yazdığı gibi yatay geçiş işlemlerinin ÖSYM ile ilgisi yoktur; başvuru doğrudan üniversiteye yapılır.

Dikey geçiş nasıl işler?

Dikey geçişin yolu tektir: DGS'ye başvurmak, sayısal ve sözel testlerin her birinden en az 1 ham puan almak ve Tablo-2'de önlisans alanınızın karşısında yazan lisans programlarını tercih etmek. ÖSYM yerleştirmeyi puan, tercih sırası ve kontenjana göre yapar. DGS puanı yalnız o yılın yerleştirmesinde geçerlidir.

Yerleştikten sonra hangi önlisans derslerinizin sayılacağına üniversitenin kurulu karar verir. Çoğu öğrenci üçüncü sınıfa intibak eder, ama bu bir hak değildir. Ayrıntılar için DGS ile kaçıncı sınıftan başlanır? yazısına bakın. Başvurudan kayda kadar bütün şartları dikey geçiş şartları rehberinde topladık.

Yatay geçiş türleri nelerdir?

YÖK Geçiş Yönetmeliği üç ana yol tanımlar:

1. Kurum içi yatay geçiş: Aynı üniversitede eşdeğer düzeydeki başka bir programa geçiş. Kontenjanı üniversitenin yönetim kurulu belirler ve ilan eder.
2. Kurumlar arası yatay geçiş: Başka bir üniversitedeki eşdeğer programa geçiş. Kayıtlı olduğunuz programda bitirdiğiniz dönemlerin genel not ortalaması en az 100 üzerinden 60 olmalıdır. Bu şartı sağlamayan ama merkezî yerleştirme puanı hedef programın taban puanına eşit veya yüksek olan adaylar da başvurabilir. Bu başvurular, kontenjan boş kalırsa değerlendirilir.
3. Ek Madde 1 (merkezî yerleştirme puanıyla yatay geçiş): Kayıt olduğunuz yıldaki merkezî yerleştirme puanınız, geçmek istediğiniz programın taban puanına eşit veya yüksekse hazırlık sınıfı dahil başvurabilirsiniz. Başvuru takvimini ve kontenjan esaslarını Yükseköğretim Yürütme Kurulu belirler. Bu yoldan yalnız bir kez yatay geçiş yapılabilir.

Ortak bir yasak da vardır: Lisans programlarının ilk iki yarıyılına ve son iki yarıyılına yatay geçiş yapılamaz. Önlisansta ise ilk ve son yarıyıla geçiş yapılamaz.

Dikey geçiş yapan biri yatay geçiş yapabilir mi?

Kısa cevap: YÖK Geçiş Yönetmeliği dikey geçişle gelen öğrencinin yatay geçiş yapmasını açıkça yasaklamaz. Yönetmelikte dikey geçişle ilgili tek açık hüküm not ortalamasıyla ilgilidir. Buna göre dikey geçişle yerleşen öğrencinin lisans not ortalaması, önlisansta alıp intibakı yapılan dersler ile lisansta aldığı derslerden hesaplanır. Ancak uygulamada pencere çok dardır:

• DGS öğrencisi genellikle 5. yarıyıldan başlar. Lisansın son iki yarıyılına (7. ve 8.) yatay geçiş yapılamadığı için geriye yalnız 5. ve 6. yarıyıllar kalır.
• Kurumlar arası geçişte bitirilmiş dönemlerin ortalamasına bakıldığı için en gerçekçi senaryo, 5. yarıyılı bitirdikten sonra 6. yarıyıla başvurmaktır. İntibak derslerinin bu hesaba nasıl katılacağına üniversite karar verir.
• Hedef programın sizin programınıza eşdeğer olması ve o yarıyıl için kontenjan açılmış olması gerekir.
• Ek Madde 1'e ilişkin YÖK uygulama esasları ÖSYS puanı ile taban puanı karşılaştırmasını esas alır. DGS puanıyla bu yoldan başvurunun nasıl değerlendirileceği esaslarda açıkça düzenlenmemiştir; bu nedenle karar üniversitenin yorumuna bağlıdır.

Kurgusal örnek: Kerem, 2026'da DGS ile A Üniversitesi İşletme bölümünün 5. yarıyılına yerleşti. Ailesinin yaşadığı şehirdeki B Üniversitesi'nin İşletme bölümüne geçmek istiyor. 5. yarıyılı ortalaması 100 üzerinden 72 ile bitirirse, B Üniversitesi bahar dönemi için 6. yarıyıla kontenjan açtığında başvurabilir. Kontenjan açılmazsa son iki yarıyıla geçiş yasak olduğu için yatay geçiş fırsatı fiilen kapanır. Kerem için daha garantili yol, tercih aşamasında şehir kararını baştan vermekti.

Bu örneğin dersi şudur: Dikey geçişte "nasılsa sonra yatay geçiş yaparım" diye tercih yapmayın. Tercih listesini, gerçekten okumak istediğiniz şehir ve üniversiteye göre kurun.

Hangi durumda hangisi size uygun?

Yeniden DGS'ye girmeyi düşünüyorsanız, bir önceki yıl yerleşenlerin ÖBP'si 0,45 katsayısıyla çarpılır. Bu kuralın puanınıza etkisini DGS ile yerleşen tekrar DGS'ye girebilir mi? yazısında hesapladık. Kendi netlerinizle iki senaryoyu karşılaştırmak için DGS robotu işinizi kolaylaştırır.

Dikey ve yatay geçişte sık yapılan hatalar

• Yatay geçişi önlisanstan lisansa geçiş yolu sanmak. Önlisans mezunu için lisansın kapısı DGS'dir.
• Dikey geçişte kaybedilen intibak derslerini yatay geçişte geri kazanacağını düşünmek. Yeni üniversite intibakı yeniden yapar ve sayılan dersler değişebilir.
• Yatay geçiş ilanlarını ÖSYM sitesinde aramak. İlanlar üniversitelerin ve YÖK'ün sitesinde yayımlanır.
• Dikey geçişle lisansa başlayınca önlisans diplomasının iptal olacağından korkmak. Bu konuyu dikey geçiş önlisans diploması iptal olur mu? yazısında ayrıca ele aldık.

Fark ders ve intibak arasındaki ayrımı merak ediyorsanız dikey geçiş fark ders nedir? yazısına bakın. DGS'ye yeniden hazırlanacaksanız seviyenizi 10 soruluk ücretsiz testle ölçebilirsiniz.

Akkademi ÖSYM, YÖK veya bir üniversite değildir; yatay ya da dikey geçiş başvurusu almaz.

Sık sorulan sorular

Dikey geçiş ile yatay geçiş aynı şey mi?

Hayır. Dikey geçiş önlisanstan lisansa DGS ile geçiştir. Yatay geçiş ise aynı düzeyde program veya üniversite değiştirmektir ve sınav gerektirmez.

Dikey geçiş yapan öğrenci yatay geçiş yapabilir mi?

YÖK yönetmeliği bunu açıkça yasaklamaz. Ancak lisansın son iki yarıyılına geçiş yapılamadığı için pratikte yalnız 5. ve 6. yarıyıllar için, kontenjan ve not şartlarıyla mümkündür. Kesin kararı hedef üniversite verir.

Yatay geçiş için sınava girmek gerekir mi?

Hayır. Kurumlar arası geçişte not ortalamanız, Ek Madde 1'de ise kayıt yılınızdaki merkezî yerleştirme puanınız değerlendirilir. Bazı üniversiteler ek şart koyabilir.

Yatay geçişle önlisanstan lisansa geçilir mi?

Yatay geçiş aynı düzeyde yapılır. YÖK'ün Ek Madde 1 esasları puan şartı sağlanırsa önlisans ile lisans arasında geçişe izin verir. Önlisans mezunları için ise geçiş yolu DGS'dir.